أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلَى ما خَلَقَ اللّه ُ مِن شَيْءٍ يَتَفَيَّؤُا ظِلالُهُ عَنِ اليَمِينِ و الشَّمائِلِ سُجَّدا لِلّهِ وَ هُمْ داخِرُونَ * وَ لِلّهِ يَسْجُدُ ما فِي السّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ دَآبَّةٍ و الْمَلائِكَةُ وَ هُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ». [٢]

(انظر) الحجّ الآية ١٨ . التسبيح : باب ١٧٢٨. بحار الأنوار : ٦٠ / ١٦٤ باب ٣٤.

١٧٣٥

السُّجودُ وَ التَّقرُّبُ إلَى اللّه ِ

الكتاب :

كَلاَّ لاَ تُطِعْهُ وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ». [٣]

الحديث :

٨٤٥٥.الإمامُ عليٌّ عليه السلام : لا يُقَرِّبُ مِنَ اللّه ِ سبحانَهُ إلاّ كَثرَةُ السُّجودِ و الرُّكوعِ . [٤]

٨٤٥٦.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام ـ لَمّا قالَ لَهُ سعيدُ بنُ يسارٍ : أدعُو و أنا ر: نَعَم اُدْعُ و أنتَ ساجِدٌ ، فإنَّ أقرَبَ ما يَكونُ العَبدُ إلى اللّه ِ و هُو ساجِدٌ ، اُدْعُ اللّه َ عزّ و جلّ لِدُنياكَ و آخِرَتِكَ . [٥]

«و بوته [٦] و درخت سجده مى كنند» .

«مگر آن چيزها را كه خدا آفريده است نديده اند كه سايه هاى آنها از راست و چپها مى گردد و با فروتنى براى خدا سر بر خاك مى سايند . هرچه در آسمانها و زمين است ، از فرشتگان و جنبندگان ، خدا را سجده مى كنند و تكبّر نمى ورزند» .

١٧٣٥

سجود و تقرّب به خدا

قرآن :

«هرگز اطاعت او مكن . سجده كن و [به خدا ]نزديك شو» .

حديث :

٨٤٥٥.امام على عليه السلام : [بنده را] به خداى سبحان نزديك نكند مگر سجود و ركوع بسيار .

٨٤٥٦.امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به سعيد بن يسار كه پرسيد : در حال ركوعفرمود : آرى ، در حال سجود دعا كن ؛ زيرا نزديكترين زمان بنده به خداوند زمانى است كه در سجده است . [در آن حال] براى دنيا و آخرتت به درگاه خداوند عزّ و جلّ دعا كن .

[١] الرحمن : ٦.[٢] النحل : ٤٨ ، ٤٩.[٣] العلق : ١٩.[٤] غرر الحكم : ١٠٨٨٨.[٥] بحار الأنوار : ٨٥/١٣١/٦.[٦] «نجم» گاه به معناى ستاره مى آيد و گاه به معناى گياهان بدون ساقه و در اين جا به قرينه «شجر (درخت)» مقصود، معناى دوم يعنى گياهان بدون ساقه (بوته) است .