درسنامه فهم حديث
 
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص

درسنامه فهم حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٥٦

بزرگش: بحار الأنوار الجامع لدرر أخبار الأئمه الأطهار، مرآه العقول في شرح اخبار آل الرسول و ملاذ الأخيار في شرح تهذيب الاخبار، مشتمل بر مباحث فقه الحديثي اوست. مجلسي نيز مانند دو جامع‌نويس پيشين: فيض و شيخ حرّ عاملي، با گردآوري روايات هم‌مضمون و ناظر به هم، دسته بندي موضوعي، چينش منطقي آنها در کنار يکديگر و آوردن آيات متناسب قرآن، زمينه و مقدمه فهم درست روايات را بويژه در بحارالانوار فراهم مي آورد. او براي شرح واژه هاي غريب و ناآشناي احاديث، به بيش از بيست کتاب لغت و غريب ‌الحديث و شانزده کتاب شرح حديث مراجعه کرده است. توضيحات علامه مجلسي تنها به لغات محدود نيست. او شرح مشکلات و يافته هاي خود را در فهم معضلات، در قالب «أقول»، «شرح»، «تبيان»، «ايضاح»، «تنوير» و ... عرضه مي دارد و در بسياري موارد، تفسير شارحان و کلام حکيمان را نقل و نقد مي کند [١] و بدين ‌طريق يک کتابخانه کوچک متحرک با بيش از ششصد مصدر را در قالب دائره المعارفي حديثي عرضه مي دارد. او خود در مقدمه بحار الأنوار مي نويسد: رواياتي را که نياز به کشف معاني داشته اند به بياني رسا توضيح داده ام و بنا بر حداکثر اختصار نهاده‌ام، تا بابهاي کتاب طولاني نگردد و حجم کتاب بيش از حد نيفزايد و جويندگان در استفاده از کتاب دچار مشکل نشوند. [٢] اين توضيحات و شرحهاي کوچک و بزرگ ذيل احاديث، افزون بر پنجاه شرح مفصل است، که برخي در حد يک رساله اند و نوشته اي مستقل در موضوع خود به شمار مي آيند. [٣]


[١] . ر. ک: بحار الأنوار، ج ٣٧، ص ١٩٩ و ج ٥٩، ص ٢٢٩ و ج ٦٣، ص ٢٩٥ و ... .[٢] . بحار الأنوار، ج ١، ص ٥ ـ ٤ (مقدمه مؤلّف).[٣] . يادنامه علامه مجلسي، ج ٢، ص ٣٥٤.