درسنامه فهم حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٢٦
وَ کتابُ مصباحِ الشريعه فيهِ بعضُ ما يُريبُ اللّبيبَ الماهرَ و أُسلوبُهُ لايُشبِهُ سائرَ کلماتِ الأئمه و آثارِهِم. [١] و کتاب مصباح الشريعه مطالبي دارد که عاقل ماهر را به ترديد ميافکند و اسلوب آن به ديگر سخنان امامان و احاديث آنان شبيه نيست. او با توجه به متن و محتواي کتاب، برخي احاديث آن را از امامان نمي داند. به عبارت ديگر، علامه مجلسي، ناسازگاري مضمون روايت با ديگر سخنان ائمه را يکي از قرينههاي تضعيف روايت دانسته است. از ديگر عالمان و فقيهان شيعه، مي توان شيخ يوسف بحراني ـ مؤلّف کتاب بزرگ الحدائق الناضره ـ را نام برد. او به مسلک اخباريگري متمايل است و هيچ روايتي را به سادگي رد نمي کند و درستي بسياري از احاديث را باور دارد. با اين همه وي مي گويد: بر کسي که در درياي استنباط و استدلال غوطه خورده و از اين چشمه زلال نوشيده باشد پوشيده نيست که در احکام متعددي، برخي روايات با اجماع و اتفاق اصحاب معارض است. از اين رو، آنان از اين احاديث روي گرداندند و آنها را به کنار افکندند؛ هر چند که داراي اسناد صحيحي بودند، و هيچ يک از عالمان بر طبق آنها نظر ندادهاند. [٢] بحراني براي نمونه، اخبار دالّ بر نجاست آهن را ميآورد. رواياتي که فقيهان به آنها عمل نکرده و يا مقصود آنها را استحباب تميز کردن و تنظيف اعضاي بدن پس از کار با آهن دانستهاند.
[١] . بحار الأنوار، ج ١، ص ٣٢.[٢] . الحدائق الناضره، ج ٢٣، ص ٣٣٧؛ نيز ر. ک: ج ١، ص ٢١ و ج ٣، ص ٢٦٧ و ج ٧، ص٣٩٨.