هدف از ارائه مطالب اين درس آن است که فراگيرنده؛ با سابقه پژوهشها در زمينه فقه ‌الحديث آشنا گردد؛ بنيان‌گذاران، پديدآورندگان و عالمان برجسته دانش فقه ‌الحديث را بشناسد. براي بررسي کارنامه دانشمندان مسلمان در زمينه فقه ‌الحديث، لازم است کوششهاي آنان را در زمينه شرح و تفسير، نقد و ردّ، و حلّ اختلاف‌ و تعارض احاديث، که مهم‌ترين جايگاههاي کاربرد فقه ‌الحديث هستند، بررسي کنيم. کوشش‌هايي که اگرچه کمتر در کتابي مستقل گرد آمده، امّا در کنار جريان نقل حديث و همزاد با آن وجود داشته و با اوج و رکود آن همراه بوده است؛ زيرا از همان آغاز، احاديثي با معاني ژرف صادر شده که نيازمند تبيين و شرح بوده است، يا تساهل در نقل آنها غبار ابهام را بر سيمايشان نشانده و حديث‌شناسان را به تفسير و برداشتن پرده هاي مانع از فهم آنها وادار کرده است. همچنين زدودن افزوده هاي عمدي و سهوي راويان، جمع ميان اخبار متخالف و متعارض و ياري رساندن به فهم صحيح، که مانع از توهّم تعارض گردد، وجهه ديگري از اين دانش شده است.