أقْدارُکَمْ. [١] مردم پسران آنچه مي دانند هستند و بهاي هر کس آن است که مي داند. پس در علم سخن برانيد تا بهاي شما روشن شود. اگرچه با دقت در مجموع اين روايات، مقصود روشن مي شود، اما براي اطمينان بيشتر مي توان به فهم اديبان نيز مراجعه کرد. خليل فراهيدي، اولين معجم‌نگار دانش لغت مي گويد: أَحَثُّ کَلِمَه عَلي طَلَبِ الْعِلْمِ قَوْلُ عَلِي بْنِ أبي‌طالِبٍ: «قيمَه کُلُّ امْرِئٍ ما يُحْسِنُ» [٢] ؛ برانگيزاننده‌ترين سخن بر طلب علم، گفته علي بن ابي‌طالب عليه السلام است: ارزش هر کس آن چيزي است که مي‌داند. گفتني است مي توان «ما يُحْسِنُ» را از «ما يَعْلَمُ» اندکي اعم دانست و علوم مهارتي مانند صنعتگري، رانندگي و شغلهاي خدماتي را نيز جزو «ما يُحْسِنُ» دانست، که در اين صورت حديث امام علي بسيار زيباتر و دقيق تر مي شود.

خانواده بزرگ حديث

همان‌گونه که در فهم واژه ها، فهم واژه هاي مترادف و متضاد دخالت دارند، در فهم برخي از احاديث، فهم احاديث ديگر مؤثر است؛ احاديثي که موضوع اساسي آنها با موضوع اصلي و محوري اين دسته احاديث ارتباط و حتي تقابل دارد، هرچند اين ارتباط محدود و تنها از يک جهت باشد.

مرتبطها

منظور از ارتباط در اينجا، نزديک بودن مفهوم محوري دو يا چند دسته از احاديث است. هر يک از اين دسته احاديث، خود يک خانواده حديث را تشکيل

[١] . الکافي، ج ١، ص ٥٠ و ١٤؛ تحف العقول، ص ٢٠٨.[٢] . العين، ص ٢٨؛ الصحاح، ماده حسن.