درسنامه فهم حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ١٨٦

نسخه دوم، پديد‌آورنده آن. اين دو معنا در علم اخلاق و روانشناسي نوين با هم متفاوت بوده و به نظر مي‌رسد که ديدار و ملاقات، به تنهايي، دوستي نمي آورد، بلکه پس از پديد آمدنش، آن را استوار و پايدار مي‌کند.

سه

. از پيامبر اکرم نقل شده است : ذِرُوا الْمِراءَ، فَأَنَا زَعِيمٌ بِثَلاثَه أَبْياتٍ فِي الْجَنّه: في رِباضِها وَ أَوْسَطِها وَ أعْلاها، لِمَنْ تَرَک الْمِراءَ وَ هُوَ صادِقٌ. [١] ستيزه و کشمکشها را وانهيد، که من براي کسي که آن را وانهد با وجود آن که حق با او است، سه خانه در کنار و وسط و بالاي بهشت ضمانت مي کنم. در نسخه هايي از بحار الأنوار و توحيد صدوق، واژه (رِباض) به (رياض) تغيير يافته که به معناي باغ است. [٢] اين‌گونه تصحيفها به هيچ کتاب حديثي و فرقه خاصي اختصاص ندارد و در کتب اهل سنّت نيز رخ داده است، مانند حديث نبوي (من استأجر فليتمّ له إجارته؛ کسي که اجيري مي‌گيرد، اجاره اش را تمام کند) [٣] که با عبارت ( فليسمّ له؛ اجرتش را معين و اعلام کند) [٤] نيز نقل شده و آسان تر فهميده مي‌شود.

تصحيف شنيداري

تصحيف شنيداري به سبب اشتباه شنيدن حروف قريب المخرج و هم‌آوا پيش مي آيد و وقوع آن نسبت به تصحيف نوشتاري کمتر است. اين اشتباه بيشتر براي راويان غير عرب و تازه‌مسلمان اتفاق مي افتاده است. براي نمونه مي توان به نقلهاي گوناگون حديث (مَن استغنَي بِعقلِه ضلّ) يا (زلّ) و (ذلّ) اشاره کردکه منشاء