درسنامه فهم حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٣٠
اين شيوه در احاديث اعتقادي نيز کاربرد دارد و ملاصدرا در شرح اصول الکافي خود، بدان تصريح کرده است. او در شرح حديث هبوط جبرئيل بر حضرت آدم عليه السلام مي گويد: اين حديث، اگر چه به خاطر وجود سهل بن زياد و مفضّل بن صالح و غير آن دو در سندش ضعيف است، اما اين مسئله زياني به درستي مضمون آن وارد نمي آورد، زيرا به وسيله برهان عقلي تأييد و تقويت مي شود. [١] ملاصدرا در دنباله سخن، بسياري از روايات رسيده در اصول معارف و مباحث توحيد و ديگر مسائل اعتقادي را همينگونه ميداند. در همين مسئله، شارح ديگر الکافي، ملاصالح مازندراني، مي گويد: ضَعفُ سندِ هذهِ الرِّوايه لايُنافي الْجَزْمَ بِصِحَّه مضمونِها، لأَنّه مُؤَيَّدٌ بالعقلِ و النَّقلِ. [٢] ضعف سندي اين روايت منافاتي با يقين به درستي محتواي آن ندارد، زيرا به وسيله عقل و نقل تأييد ميشود. و علامه ابوالحسن شعراني [٣] در تعليقه بر اين سخن مي گويد: إنّ الضعفَ بحَسَبِ الأسنادِ لاينافي صِحَّه المَضامينِ. [٤] ضعف به جهت سند، منافي درستي مضمون نيست. اين سيره عملي عالمان را ميتوان به حديث ذيل مستند ساخت: عن أبيحُمَيد و عن أبيأسيد، أنَّ النبي صلي الله عليه و آله قال:
[١] . شرح أصول الکافي، ج ١، ص ٢٢٠ و ر. ک: تفسير صدر المتألهين، ج ٧، ص ١٣٢.[٢] . شرح أصول الکافي،ج ٢، ص ١٢٣.[٣] . او از مدرسان مبرز کلام و فلسفه و خبره در تفسير و حديث بود. او تأليفات فراواني دارد که از جمله آنها تعليقه بر شرح ملا صالح مازندراني است. شعراني در سال ١٣٩٣ قمري درگذشت.[٤] . شرح أصول الکافي، ج ٢، ص ١٢٣.