ألا إنَّ فِي التَّباغُضِ الْحالِقَه، لا أعْني حالِقَه الشَّعْرِ وَ لکِنْ حالِقَه الدّينِ؛ [١] هان! دشمني با يکديگر زداينده است. مقصودم زداينده مو نيست، که زداينده دين است. و در نقلي ديگر مي‌خوانيم: إياکُمْ وَ الْبِغْضَه لِذَوي أرْحامِکُمُ الْمُؤمِنينَ، فَإِنَّهَا الْحالِقَه لِلدّينِ؛ [٢] از دشمني با خويشاوندان مؤمن خود بپرهيزيد، که دين‌زداست.

دو

. احاديث بهاي انسان حديث مشهور امام علي:«قيمَه کُلِّ امْرِئٍ ما يُحْسِنُهُ»، [٣] در باره بهاي انسان، داراي ترجمه‌هاي درست و نادرستي است: اين حديث در الفقيه [٤] و الإرشاد [٥] با واژه يُحْسِنُ به جاي يُحْسِنُهُ نقل شده است. سيدرضي اين حديث را سخني بي بديل خوانده است که حکمتي هم‌سنگ آن نيست و نمي توان برايش بهايي معين کرد. اين حديث بر سر زبانهاست و ترجمه هاي گوناگون آن چنين‌اند: [٦] ارزش هر کس به چيزي است که برايش ارزش قائل است. بهاي هر مردي به اندازه نيکي اوست. بهاي هر شخصي به اندازه اعمال نيک اوست.

[١] . الکافي، ج ٢، ص ٣٤٦، ح ١ (از مسمع بن عبدالملک)؛ مفيد، الأمالي، ص ١٨١، ح ٢ (از ابن‌سنان و هر دو از امام صادق عليه السلام)؛ بحار الأنوار، ج ٧٤، ص ١٣٢، ح ١٠١.[٢] . دعائم الإسلام، ج ٢، ص ٣٥.[٣] . نهج البلاغه، حکمت ٨١.[٤] . من لا يحضره الفقيه، ج ٤، ص ٣٨٩، ح ٥٨٣٤.[٥] . الإرشاد، ج ١، ص ٣٠٠.[٦] . براي آگاهي از نشاني سه ترجمه نخست، ر.ک : لوح فشرده منهج النور (ترجمه‌ها و شرحهاي نهج البلاغه) از مرکز تحقيقات کامپيوتري علوم اسلامي، قم.