درسنامه فهم حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٩٨
الحديث [١] اين معنا را نفي مي کنند و آن را استعاره اي براي تربيت خانواده مي دانند. گفتني است رواج مجازگويي به هيچ روي به آن اندازه نيست که قالبهاي لفظي موجود شکسته شود و هرگونه تأويل و تفسير در دين راه يابد. به عبارت ديگر، ما به هيچ وجه توانايي زبان را در القاي معاني ژرف و عقايد عميق ديني انکار نمي کنيم و از نارسايي آن در انتقال تنها برخي مفاهيم دقيق، نتيجه نمي گيريم که در همه جا، مجاز و استعاره به کار رفته و زبان دين و حديث يک زبان نمادين و سمبليک است؛ از اين رو زبان دين و احاديث را قابل ترجمه و شرح و تفسير به همين زبان مي دانيم و از اين رهگذر، راه را بر تأويل و تفسيرهاي باطني و شخصي که گاه هاله دروغين قداست بر آنها افکنده شده، مي بنديم و همين تأويل و تفسيرهاي شخصي را گونه اي از موانع فهم حديث مي دانيم که فرصت طرح مستقل آن در اينجا نيست. شيخ مفيد که از متکلّمان و فقهاي بزرگ شيعه به شمار ميآيد و همواره راه اعتدال را پيش گرفته است، خطر دو جانب افراط و تفريط را گوشزد کرده و هر دو فرقه ظاهرگرايان و باطنگرايان را در تعامل با مجاز و استعاره، خطاکار و خطرناک دانسته است. [٢]
چکيده
o در سير فهم متن حديث، پس از فهم واژه ها، به فهم ترکيبات حديث مي رسيم. o تغيير معنا بر اثر ترکيب و اعراب متفاوت، ضرورت توجه به دانش نحو و ترکيب حديث را برمي نمايد. o بسياري از شارحان حديث به نقش ترکيب و اعراب توجه داشته و در نوشتههاي خود، به اعراب احاديث ره نموده اند. اين شرحها ما را در دستيابي به معناي حديث ياري مي دهند. o
[١] . المصنف في غريب الحديث، ج ١، ص ٣٤٤.[٢] . ر.ک: تصحيح اعتقادات الإماميه، ص ٣٣ تا ٣٦، باب حکمه الکنايه و الاستعاره.