هدف از ارائه مطالب اين درس آن است که فراگيرنده: از تأثير دانشهاي ادبي (نحو، معاني و بيان) بر فهم حديث آگاهي يابد؛ ضرورت شناخت اصطلاح ومجاز را در فهم حديث بشناسد؛ معناي برخي اصطلاحات به کار رفته در حديث را بداند؛ با برخي از آثار افراط و تفريط در ردّ و اثبات بيان مجازي آشنا شود.

اعراب

در سير فهم حديث و پس از فهم تک تک واژه ها، به مرحله اي مي رسيم که مي توان با کنار هم نهادن واژه ها و با آگاهي از علم نحو و نقش کلمه در جمله، به مجموع معاني اين واژه ها و در نتيجه مفهوم عبارت پي برد. بر دانشجويان اين رشته پوشيده نيست که در زبان عربي، نقش کلمه در جمله، به وسيله إعراب آشکار مي شود و عرب‌زبانان، افزون بر آنکه نقش کلمه را با جاي آن مي فهمانند (مثلاً فاعل را پس از فعل و پيش از مفعول به کار مي برند و يا مبتدا را بر خبر مقدم مي دارند)، مي کوشند اين نقش را با آواي آخرين حرف هر کلمه نيز بفهمانند، اما گاه هيچ‌يک از اين دو کار به روشن ساختن نقش کلمه کمک نمي کند و معناي ترکيب و جمله به سبب ترکيبهاي متعدد و محتمل و گوناگون، مبهم مي ماند.