درسنامه فهم حديث
 
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص

درسنامه فهم حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٧٣

مي‌بينيم که اين معنا چندان مفهوم نيست. نسخه ديگر [١] ، واژه «نسي» دارد که معنايي پذيرفتني است. بهترين برادران کسي است که خطا و گناه ما را نسبت به خود، از ياد ببرد و گذشت کند.

دو.

از امام سجاد عليه السلام روايت شده است که فرمود: لا تُعادِينَّ أحَداً وَ إنْ ظَنَنْتَ أنَّهُ لا يضُرُّک، وَ لا تَزْهَدَنَّ في صَداقَهِْ أحَدٍ وَ إنْ ظَنَنْتَ أنَّهُ لا ينْفَعُک؛ فَإنَّک لا تَدْري مَتي ?? تَرْجُو صَديقَکَ وَ لا تَدْري مَتي تَخافُ عَدُوَّکَ. وَ لا يعْتَذِرُ إلَيکَ أحَدٌ إلّا قَبِلْتَ عُذْرَهُ وَ إنْ عَلِمْتَ أنَّهُ کاذِبٌ، وَ لْيقِلَّ عَيبُ النّاسِ عَلي لِسانِکَ. [٢] با هيچ‌کس دشمني مکن، اگرچه گمان داري که به تو زياني نمي رساند و نسبت به دوستي با هيچ‌کس بي رغبت مباش، اگرچه گمان داري به تو سودي نمي رساند؛ زيرا تو نمي داني که کي به دوستت اميدواري و نمي داني که چه هنگام از دشمنت بيم داري. و کسي پيش تو عذرِ تقصير نياورد مگر آنکه عذرش را بپذيري، حتي اگر بداني که دروغ مي گويد. و بايد عيب مردم را کمتر بر زبان بياوري. اما در نسخه ديگر کتاب، به جاي کلمه «عَيب»، کلمه «عَتْب» آمده که به معناي (کمتر سرزنش کردن) است.

سه.

امام صادق عليه السلام از پدر بزرگوارش امام باقر عليه السلام درباره حق مؤمنان بر يکديگر چنين نقل کرده است: عَظِّمُوا أصحابَکُم وَ وَقِّرُوهُم وَ لا يتَجَّهَمُ بَعضُکُم بَعضاً، وَ لا تُضارُّوا وَ لا تُحاسِدُوا، وَ اياکُم وَ البُخلَ، کُونُوا عِبادَ اللهِ المُخلِصينَ. ياران خود را بزرگ و محترم بداريد و با هم ترشرويي نکنيد و به يکديگر زيان نزنيد و حسد نورزيد و مبادا بخل بورزيد و بندگان خالص خدا باشيد.


[١] . بحار الأنوار، ج ٧٨، ص ٣٧٧، ح ٣.[٢] . الدرّه الباهره، ص ٢٥، ح ٥١ و ر. ک: نزهه الناظر، ص ٨٩، ح ٣؛ أعلام الدين، ص ٢٩٩؛ بحار الأنوار، ج ٧٨، ص ١٤٢، ح ٥.