o تدوين جوامع ثانويه روايي (مانند بحار الأنوار، وسائل الشيعه و الوافي) از بزرگ‌ترين گامها در زمينه فقه الحديث است، زيرا اين جوامع افزون بر ويژگي جوامع اوليه، آکنده از بيانها، شرحها و حل تعارض اخبار نيز بودند. o در دوره تدوين جوامع ثانويه و پس از آن، رساله هاي مستقلي نيز براي شرح و تفسير برخي اخبار نوشته شد و فقيهان و محدّثان در ضمن مباحث فقهي، اصولي و حديثي خود، بسياري از فروعات دانش فقه الحديث را مطرح ساختند. o مجلسي‌ها و محدّثان معاصرشان، شرحهاي متعددي بر کتب اربعه نوشتند و بسياري از احاديث دشوار را تبيين کردند. ايشان فعاليتهاي متعدد ديگري نيز داشته اند. o در قرون اخير مي توان از کوششهاي سيد عبدالله شبّر، آيت‌الله بروجردي، علامه اميني، علامه طباطبايي، امام خميني، علي اکبر غفاري، آيت‌ الله سبحاني و آيت الله ري‌شهري در زمينه تفسير احاديث، گردآوري و دسته بندي موضوعي، حل اختلاف اخبار، شرح لغات غريب و نقد و بررسي احاديث نام برد.

پرسش و پژوهش

١. فعاليت‌هاي فقه الحديثي فيض کاشاني، شيخ حرّ عاملي و علامه مجلسي را برشمريد. ٢. دو شرح مختلف نهج البلاغه را شناسايي و با هم مقايسه کنيد. ٣. يک شرح مفصل را بر صحيفه سجاديه معرفي کنيد. ٤. برخي کوشش‌هاي فقه الحديثي معاصر را توضيح دهيد. ٥. سه شرح حديثي که در سده اخير نوشته و يا به طبع رسيده است، بيابيد و روش و ويژگيهاي يکي را بيان کنيد. ٦. دو کتاب الحياه و ميزان الحکمه را بررسي و شيوه هر يک را با هم بسنجيد. ٧. روش امام خميني(ره) را در کتاب چهل حديث ايشان تبيين کنيد.