كتاب هاى غريب الحديث با شرح واژه هاى نامأنوس و غريب، فهم متن حديث را براى ما آسان مى كنند و از اين نظر مانند كتاب هاى لغت هستند. ويژگى مهم كتب غريب الحديث، پرداختن به واژه هاى خاص به كار رفته در حديث است و در موارد بسيارى، معناي اراده شده در همان حوزه مى باشد. در اينجا چند كتاب مهم غريب الحديث را برمى شمريم و طالبان آگاهى بيشتر را به مقدمه کتاب غريب الحديث بحار الانوار ارجاع مى دهيم.[١]

١. غريب الحديث، ابو عبيد قاسم بن سلام هروى (م ٢٢٤)

ابو عبيد چهل سال از عمر خود را در جمع آورى معانى لطيف حديث صرف نمود و با استفاده از رساله هاى پراكنده غريب الحديث مانند نوشته هاى نضر بن شميل مازنى (م ٢٠٣) و معمّر بن مثنّى (م ٢١٠)، اولين كتاب در خور توجه غريب الحديث را نگاشت. او كتابش را به شيوه مسندهاى حديثى، سامان داد و از اين رو با همه نيكويى هايش، يافتن معناي واژه غريب در آن دشوار است. از اين رو در سال هاى اخير، فهرست هايى براى آن تهيه شد.

[١] اين مقدمه به زبان فارسي نيز در مجله علوم حديث، شماره ١٣ به چاپ رسيده است.