گاه‌ پژوهشگر به دنبال حقيقت نيست. او در پي عرضه سخن در نقاب حديث است. او رأيي را پيش‌تر برگزيده و آن را براي خويش حجت ساخته و اکنون، به دنبال مستمسکي براي موجّه جلوه دادن آن و مستند کردن و منسوب داشتن آن به دين است. اينان، انديشه و رأي ناصواب خود را با حديث، مبرهن جلوه مي دهند و مقصود حقيقي خويش را در قالب حديث بيان مي کنند. جلوه گري در بازار دانش و تحکيم ظاهري نظريه هاي ثابت نشده علمي به وسيله احاديث غير ناظر به آنها، يکي ديگر از موانع فهم درست و عميق حديث است. اين افراد هنگام دستيابي به حديثي که تنها محتمل است مؤيد رأي آنان باشد، دقت را به کناري مي نهند و آن را دستاويز اثبات نظر خود مي سازند و اين همانند تفسير به رأي قرآن مي‌باشد که به شدت از آن نهي شده است. معيار و ملاک اين نهي، در حديث نيز جاري است؛ چه، حديث، بيان قرآن و تفسير وحي است و همانند آن از مبدأ قدسي سرچشمه گرفته است. به تعبير امام علي عليه السلام: اينان فهم و رأي خود را تابع حديث نکرده‌اند، بلکه حديث را تابع رأي و هواي خود ساخته‌اند.[١] و از اين ‌رو امام صادق عليه السلام از آنان شکوه کرده و مي فرمايد: إنِّي لَأحدِّثُ أحَدَهُم بالحديثِ، فَلا يَخرُجُ مِن عِندي حتَّي يتأوَّلَهُ عَلى غيرِ تأويلِه، وَذلك أنّهُ لا يَطلُبُونَ بحَديثِنا وَ بِحُبِّنا ما عِندَ الله و انَّما يَطلُبُونَ بِهِ الدُّنيا، و كُلٌّ يُحِبُّ أن يُدعي رَأساً. [٢] من براي يکي از آنها حديث مي‌گويم؛ اما هنور از پيش من نرفته،

[١] . امام علي عليه السلام اين تعبير را براي مردم آخر الزمان به کار مي‌برد که «عَطَفُوا الْهُدي عَلَي الْهَوي» و نيز «عَطَفُوا الْقُرْآنَ عَلَي الرَّأي»، نهج البلاغه، خطبه ١٣٨.[٢] . اختيار معرفه الرجال (رجال الكشّي)، ج ١، ص ٣٤٧ ، شماره ٢١٦.