درسنامه فهم حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ١٩٣

را که به صورت نادرستي تقطيع شده اند، نقل نموده و يکي از علّتهاي اين اتفاق را دير رسيدن راوي به مجلس پيامبر اکرم و نشنيدن بخش آغازين حديث دانسته است. [١]

چکيده

پنج مانع از موانع عمده فهم متن عبارت اند از : o تصحيف و تحريف: دگرگونيها، کاستيها و افزوده‌ها در متن حديث، پژوهشگر را از رسيدن به مفهوم درست متن، باز مي‌دارد. خواه اين تغييرات، نتيجه درست نشنيدن باشد و يا درست نديدن؛ خواه عمدي باشند و يا سهوي. o يافتن نسخه ها و نقلهاي گوناگون، آشنايي با طرق تحمل حديث، مطالعه روايات متعدد و توضيحات شارحان، دانشهاي مرتبط مانند فنون کتابت و تجربه هاي پژوهشي، ما را در زدودن اين مانع ياري مي‌دهد. o اشتراک لفظي: واژه هاي چند معنايي در هر زبان، مشکلاتي را در فهم آنها پديد مي آورد. استفاده از قرينه ها و احاديث هم‌مضمون، به حل اين مشکل کمک مي کند. o خلط معناي لغوي و اصطلاحي : معناي اصطلاحي، نتيجه تحول معنايي واژه نزد گروه خاصي از مردم است. اين معنا گاه تفاوت چشمگيري با معناي اصلي دارد و انس با آن، معناي حقيقي و لغوي واژه را از ياد مي برد. واژه صلاه نمونه اي از اين دسته است. o خلط معناي فارسي و عربي : واژه هاي مشترک زبان عربي و فارسي فراوان اند، اما گاه معناي آن در عربي با فارسي متفاوت است و اين، موجب فهم نادرست از