درسنامه فهم حديث
 
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص

درسنامه فهم حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ١٨٩

بياموزند، نه اينکه در آن اختلاف کنند. [١] در روايات ديگر نيز واژه اختلاف به اين معنا آمده است؛ مانند آنچه در زيارت جامعه کبيره خطاب به اهل بيت مي گوييم و آنها را مُخْتَلَفُ الْمَلائِکَه مي خوانيم و مهم‌تر آنکه در قرآن کريم نيز بدين معنا به کار رفته است. [٢] گفتني است که اين حديث با همان معناي دو دستگي نيز تأييد و توجيه شده است. [٣]

خلط معناي لغوي و اصطلاحي

معناي اصطلاحي، حاصل تحول معنايي واژه است که فقط نزد گروه خاصي و نه همه عرف و اجتماع صورت پذيرفته است؛ يعني گروهي از مردم يا دانشمندان علمي خاص، معناي عرفي واژه اي را تغيير داده آن را براي معناي منظور خود به کار مي‌گيرند. اين معناي جديد گاه تفاوت چشمگيري با معناي اصلي و عرفي دارد و گاه با آن ارتباطهايي وثيق و مناسب دارد. انس آشنايان با اصطلاح و کاربرد مکرر آن موجب مي شود تا آنان به هنگام شنيدن و خواندن واژه اصطلاح شده، به معناي اصطلاحي واژه ره ببرند و از به خاطر آوردن معناي اصلي و لغوي باز مانند و در نتيجه احاديثي را که آن واژه در آنها به معناي لغوي خود و نه معناي اصطلاحي به کار رفته است، به‌گونه اي نادرست بفهمند. نمونه قابل ارائه در اين زمينه واژه صلاه است.

نمونه‌

واژه صلاه در علم فقه و نزد همه فقيهان به معناي نماز است؛ خواه واجب و


[١] . بحار الأنوار، ج ١، ص ٢٢٧. نيز ر. ک: مقاله عرضه حديث ، منتشر شده در مجله علوم حديث، ش ٩، ص ١٥٤.[٢] . إنّ فِي خَلقِ السَّمَوَتِ وَالأ رضِ وَاختِلَافِ الَّيلِ وَ النَّهَارِ لاَ ياتٍ لاِ ولِي الا لبَابِ، آل عمران/١٩٠؛ نيز ر. ک: بقره/١٦٤، يونس/٦، مؤمنون/٨٠.[٣] . بحار الأنوار، ج ١، ص ٢٢٧.