بودن گوشت قرباني]، اشکالي در بيرون بردن آن نيست. احاديث ناظر به اين موضوع، در جوامع روايي و کتب فقهي موجود است. [١] نمونه هاي ديگري، مانند: منع زيارت قبور، [٢] روزه روز عاشورا و خوردن گوشت الاغ وحشي نيز قابل ذکر هستند. محمّد باقر حسيني استرآبادي ،مشهور به ميرداماد (١٠٤٠ ه)، نمونه‌هايي را برشمرده است. [٣] گفتني است مباحثي مانند: جري و تطبيق، ظهر و بطن در روايات ناظر به قرآن، اختلاف سطح درک راويان [٤] يا نياز مخاطبان [٥] و ...، نکاتي است که توجّه به آنها در فهم مقصود گوينده مؤثر است و در کتاب آسيب شناخت حديث به آنها پرداخته‌ايم.

چکيده

o شناخت و بازيابي احاديث معارض و حلّ اختلاف روايات با يکديگر، خود از شاخه هاي مهم دانش فقه الحديث است؛ به ويژه اگر اين تعارض و اختلاف به سادگي قابل حل نباشد. o اهميت مبحث تعارض و حلّ اختلاف احاديث از آنجاست که ما نمي توانيم معصومان را داراي انديشه ها و سخنان معارض بدانيم و احکام متناقض را به آنان نسبت دهيم. o عوامل پيدايش تعارض اخبار متعدّداند و برخي مانند: بدفهمي، نيافتن قرينه ها، تصحيف، نقل معنا، جعل حديث و اختلاف سطح راويان و مخاطبان به ما

[١] . براي نمونه ر. ک: المحاسن، ج ٢، ص ٣٢٠؛ الکافي، ج ٤، ص ٥٠١؛ السرائر، ج ٣، ص ١٣٠؛ تذکره الفقهاء، ج ٨، ص ٣٢٣.[٢] . «نَهَيْتُکُمْ عَنْ زيارَه الْقُبُورِ فَزُورُوها» (صحيح مسلم، ج ٣، ص ٦٥).[٣] . الرواشح السماويه، ص ٢٤٩ ـ ٢٤٧.[٤] . مانند تفسير تفث در آيه وَلْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ که معناي گفته شده به ذريح محاربي با معناي ارائه شده به ديگر راويان، متفاوت است (ر. ک: الکافي، ج ٤، باب الحجّ).[٥] . مانند احاديث «جوع» و «دنيا» و «آخرت».