هدف از ارائه مطالب اين درس آن است که فراگيرنده: به اهميت و پيشينيه بحث اختلاف و تعارض حديث پي ببرد؛ با چگونگي تأثير احاديث معارض در فهم حديث آشنا شود؛ از برخي نمونه هاي تعارض و حل آن اطلاع يابد.

درآمد

در فوايد يافتن «خانواده حديث»، گفتيم که جستجوي احاديثي که به حديث مورد تحقيق ما تقييد يا تخصيص مي زنند، به فهم مقصود اصلي صاحب‌سخن ياري مي رسانند. در واقع، احاديث مخصّص و مقيّد به گونه اي با حديث نخست متخالف و ناهمخوان اند؛ اما اين ناسازگاري ديري نمي پايد و با يک سنجش ساده ميان آنها جمع مي شود. ليکن گاه احاديثي يافت مي شوند که ناهمگوني آنها با حديث مورد بررسي به آساني زايل نمي شود و به اصطلاحِ اصوليان، پا بر جا و مستقر مي ماند. در اين صورت، حديث نخست متزلزل مي گردد و حجيت خود را از دست مي دهد؛ زيرا به دليل وجود احاديث متعددي مبني بر حکيمانه بودن و وحدت معنايي سخن امامان و زايش همگي آن سخنان از يک نور پاک، نمي توانيم اين اختلاف آشکار را بپذيريم.