درسنامه فهم حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ١٥٣
ارزش هر انساني [بسته] به آن چيزي است که انجام مي دهد. [١] اگر فقط همين يک حديث در دست باشد، شايد نتوان اشکال مهمي بر ترجمه ها بويژه ترجمه چهارم گرفت، اما اگر احاديث مشابه و همخانواده آن را بيابيم، به راحتي معناي درست و دقيق حديث را مي يابيم. حال با کليدواژه «قيمَه کُلِّ امْرِئٍ»که مبتداي حديث است، به جستجوي رايانهاي پرداخته تا احاديث مشتمل بر آن را بيابيم: الف) «قيمَه کُلِّ امْرِئٍ ما يَعْلَمُهُ»؛ [٢] ارزش هر شخص به اندازه دانش او است. ب) «لا يَسْتَحْييَنَّ مَنْ لا يَعْلَمُ أنْ يَتَعَلَّمَ، فَإنَّ قيمَه کُلِّ امْرِئٍ ما يَعْلَمُ»؛ [٣] آنکه نمي داند از آموختن دانش خجالت نکشد، که ارزش هر کس به دانش اوست. ج) «يُنْبِئُ عَنْ قيمَه کُلِّ امْرِئٍ عِلْمُهُ وَ عَقْلُهُ»؛ [٤] علم و عقل هر کس نشاندهنده ارزش اوست. د) امام باقر عليه السلام از کتاب علي عليه السلام، که در حقيقت دست نوشته امام علي عليه السلام است، نقل کرده است که ايشان فرمود: قيمَه کُلِّ امْرِئٍ وَ قَدْرُهُ مَعْرِفَتُهُُ؛ [٥] ارزش و قدر هر کس شناخت اوست. ه) با مهارت درکاربرد کليدواژه ، مي توان به اين متن نيز رسيد:
[١] . رهاورد خرد (ترجمه تحف العقول) ، ص ١٩٦.[٢] . غرر الحکم، ح ٦٧٥٢.[٣] . همان، ح ٢٧٨٧.[٤] . همان، ح ١١٠٢٧.[٥] . معاني الأخبار، ص ١، ح ٢.