درسنامه فهم حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ١٥٠

همساني گزاره و خبر، دو حديث ذيل، نمونه خوبي است: ما مِنْ عَبْدٍ فَتَحَ عَلي نَفْسِهِ باباً مِنَ الْمَسْئَلَه إلّا فَتَحَ اللهُ عَلَيْهِ سَبْعينَ باباً مِنَ الْفَقْرِ. [١] مَنْ فَتَحَ عَلي نَفْسِهِ بابَ مَسْئَلَه فَتَحَ اللهُ عَلَيْهِ سَبْعينَ باباً مِنَ الْفَقْرِ. [٢]

دو نمونه

براي روشن شدن تأثير بازيابي خانواده حديث در فهم آن، دو نمونه مي آوريم:

يک

. احاديث حلق امام علي عليه السلام فرموده است:«لا تَباغَضُوا، فَإنَّهَا الْحالِقَه». [٣] اين حديث که در واقع از آموزه هاي پيامبر به علي عليه السلام است و در ميان احاديث نبوي نيز به چشم مي خورد [٤] ، به گونه هاي متفاوتي ترجمه و تفسير شده است. اما تنها کساني آن را درست ترجمه کرده اند که احاديث هم‌خانواده آن را ديده اند و با کمک آن احاديث به استعاره و معناي زيباي اين کلام پي برده اند. پيامبر اکرم خود هنگام بيان اين حديث، معناي آن را گفته است، اما تقطيع و جدا افتادن احاديث هم خانواده از يکديگر، برخي مترجمان زبردست نهج البلاغه را با همه استادي و توانايي در ترجمه متون مشکل و غريب، از معناي اصلي دور کرده و موجب شده است «حالقه» را به قطع‌کننده پيوند خويشاوندي [٥] يا از بين برنده نيکي‌ها [٦] ترجمه کنند. ما تنها احاديث مشابه و کامل را در ميان مي گذاريم و ترجمه آن را ارائه