درسنامه فهم حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ١٤٥
اول، هماهنگي کامل ميان ائمه که نتيجه آن، عدم پذيرش اختلاف ميان احاديث آنان است و دوم، وجود نقلهاي متفاوت و رواج شيوه نقل معنا در کنار نقل لفظي. o جستجوي احاديث همخانواده، سيره محدّثان نيز هست و از اين رو، کتابهاي حديثي شيعه بيشتر به شيوه موضوعي (نه مسندي) تدوين شده است. نمونه مشابه، تفسير موضوعي قرآن است. o پس از تشکيل خانواده حديث، قدر مشترک نقلهاي گوناگون معتبر مي شود و بخشهاي متفاوت هر نقل نيز به شرط عدم تعارض، اعتبار مي يابند. o تشکيل خانواده حديث، ما را از نسبت دادن حکم نادرست به دين بازمي دارد و موجب مي شود در اولين برخورد با حديث عام، حکم را عمومي ندانيم. اين نکته در باره حديث مطلق نيز جاري است و نمي توان بدون جستجو از مقيّد، فراگيري آن را حجّت دانست.
پرسش و پژوهش
١. قرينههاي خارجي و خانواده حديث چه نسبتي با هم دارند؟ ٢. شباهتهاي بازيابي خانواده حديث را با تفسير موضوعي قرآن بيان کنيد. ٣. شرط اساسي نقل معنا کدام است؟ ٤. حديث«إنّي لاُحبّ أن أقدمَ علي ربّي و عملي مستوٍ» را با توجه به احاديث مشابه آن در کتاب الکافي، ترجمه کنيد. ٥. حديث «من کان رفيقاً في أمره، نال ما يريد من النّاس» را با توجه به احاديث هم خانوادهاش تبيين کنيد.