درسنامه فهم حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ١٢٢
زمان پيامبر خدا درگذشت و دو دينار باقي نهاد و پيامبر خدا فرمود: «مال فراواني بر جاي نهاده است.» امام عليه السلام فرمود: او مردي بودکه نزد بينوايان سکناگزيده در ايوان خانه پيامبر مي آمد و از آنان گدايي مي کرد و چون درگذشت، دو دينار بر جاي گذاشت.
نمونه پنجم:
در روايتي که از ابان احمر نقل شده آمده است: سَألَ بَعْضُ أصْحابِنا أبَاالْحَسَنِ عليه السلام عَنِ الطّاعُونِ يقَعُ في بَلْدَه وَ أنَا فيها، أتَحَوَّلُ عَنْها؟ قالَ: «نَعَمْ.» قالَ: فَفِي الْقَرْيه وَ أنَا فيها، أتَحَوَّلُ عَنْها؟ قالَ: «نَعَمْ.» قالَ: فَفِي الدّارِ وَ أنَا فيها، أتَحَوَّلُ عَنْها؟ قالَ: «نَعَمْ.» قُلْتُ: وَ إنّا نَتَحَدَّثُ أنَّ رَسولَ اللهِ صلي الله عليه و آله قالَ: «اَلْفَرارُ مِنَ الطّاعُونِ کَالْفَرارِ مِنَ الزَّحْفِ.» قالَ: «إنَّ رَسولَ اللهِ صلي الله عليه و آله إنَّما قالَ هذا في قَوْمٍ کانُوا يکُونُونَ فِي الثُّّغُورِ في نَحْوِ الْعَدُوِّ فَيقَعُ الطّاعُونُ فَيخَلُّونَ أماکِنَهُمْ وَ يفِرُّونَ مِنْها، فَقالَ رَسولُ اللهِ صلي الله عليه و آله ذلکَ فيهِمْ.» [١] برخي از دوستان ما درباره حکم فرار از طاعون از امام کاظم عليه السلام پرسيدند که: آيا اگر در شهر يا روستا يا خانه اي طاعون بيايد، مي توان از آنجا به جاي ديگر رفت؟ فرمود: آري. گفتم: از رسول خدا حديث داريم که فرمود: «فرار از طاعون مانند فرار از [ميدان] جنگ است.» امام عليه السلام پاسخ داد: پيامبر خدا اين را درباره گروهي فرمود که در مرزها، در برابر دشمن بودند و طاعون در ميانشان افتاد و مواضع و سنگرهايشان را خالي گذاشتند و فرار کردند. پس ايشان اين را در باره آنان فرمود.
چکيده
o سبب ورود يعني زمينه پيدايش حديث که سخن معصوم به آن ناظر است و اعمّ از شرايط سياسي، اجتماعي و فرهنگي و شامل حالتهاي راوي و پرسشهاي
[١] . معاني الأخبار، ص ٢٥٤.