«[آيا بت هايى كه معبود شما هستند ، بهترند] يا آن كس كه خلق را آغاز مى كند و سپس آن را باز مى آورد ، و آن كس كه از آسمان و زمين به شما روزى مى دهد؟ آيا معبودى با خدا هست؟ بگو : اگر راست مى گوييد ، برهان خويش را بياوريد» .

حديث

٣١٧.امام على عليه السلام ـ در سفارش به فرزندش حسن عليه السلام ـ :اى فرزندم! بدان كه اگر پروردگارت شريكى داشت ، حتماً پيامبران او [نيز] نزد تو مى آمدند و حتماً نشانه هاى پادشاهى و سلطنت او را مى ديدى ، و افعال و صفات او را مى شناختى ؛ امّا خداوند ، همچنان كه خود خويشتن را وصف كرده ، يگانه معبود است ، و هيچ كس در پادشاهى [بر عالم هستى] ، رقيب او نيست .

٣١٨.امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ اين پرسش كه : چگونه خدا واحد است؟ ـ :در دانش ، واحد (بسيط) است و واحد بودن او همانند ديگر واحدها نيست ؛ زيرا هر واحدى غير از او جزءپذير است ، در حالى كه خداوند ـ تبارك و تعالى ـ واحدى است كه داراى اجزا [چه ذهنى و چه خارجى] نيست ، و شمارش در باره او صدق نمى كند .

٣١٩.امام رضا عليه السلام ـ در پاسخ پرسش مردى دوگانه پرست كه گفت : آفريدگار جهان ، دوتاست ؛ دليل بر يكى بودن او چيست؟ ـ :همين كه مى گويى : دوتاست ، خود ، دليل بر اين است كه آفريدگار ، يكى است ؛ چون ادّعاى دومى را فقط زمانى مى كنى كه يكى را اثبات كرده باشى . پس در باره يك خدا اتّفاق نظر است . بيشتر از يكى ، محلّ اختلاف است [و تو كه مدّعى دوم هستى ، بايد وجود او را اثبات كنى] .ر . ك : ص ٤٥٧ (توحيد در تدبير / دلايل بر وحدت تدبير) .

٢ / ١ ـ ٢

تفسير توحيد

٣٢٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر چيزى نسبتى (صفتى و هويّتى) دارد و نسبت خداوند ، [سوره ] «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» است . [١]

[١] ملّا صالح مازندرانى ، در شرح اين حديث الكافى ، كه حمّاد از امام صادق عليه السلام در باره «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» پرسيده و امام عليه السلام پاسخ داده است كه : « «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» ، نَسَب (تَبار) خداست» (الكافى : ج ١ ص ٩١) ، نوشته است : مراد ، صفات ذاتى و تنزيهى خداوند است كه بر مردمان فرو فرستاده تا مردم با آنها ، خدا را بشناسند و او را از ساير موجودات ، تشخيص دهند (شرح اُصول الكافى : ج ٣ ص ١٣٨) .