دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٩٣
رضوان اللّه هستند و اين ، بدان معناست كه تنها آنها با معارف اسلامِ ناب آشنايند و بر اساس آموزه هاى وحى ، مى توانند آفريدگار حقيقىِ جهان را به مردم معرّفى كنند و آنان را تا رسيدن به بالاترين مراتب توحيد ، هدايت نمايند . در زيارت جامعه روايت شده از امام هادى عليه السلام ، خطاب به آنان مى گوييم : بِمُوالاتِكُم عَلَّمَنَا اللّهُ مَعالِمَ دينِنا . [١] به ولايت شما ، خداوند ، معارف دينمان را به ما آموخت .
٢ . نقش اهل بيت عليهم السلام در هدايت باطنى انسان
بررسى دقيق متون دينى اسلام در زمينه امامت و رهبرى ، نشان مى دهد كه نقش امامان اهل بيت عليهم السلام و به طور كلّى ، انسان كامل در هر عصرى ـ كه امام آن عصر ناميده مى شود ـ در هدايت انسان ها ، فراتر از نماياندنِ راه كمال مطلق است ؛ بلكه امام ، افزون بر هدايت عام ، افراد مستعد را در پيمودن راه و رساندن به مقصد همراهى مى كند ، بدين معنا كه روح انسان هاى مستعد ، به طور تكوينى در پرتو انوار باطنىِ امام پرورش مى يابد و به سوى كمال مطلق ، ره مى سپارد . كلينى ، در كتاب ارجمند الكافى ، در بابى كه آن را «امامان ، نور خدايند» ناميده ، شش روايت آورده است كه در آنها كلمه «نور» در شمارى از آيات قرآن كريم ، به امامان اهل بيت عليهم السلام تفسير شده است . از جمله ، روايتى را از ابو خالد كابلى نقل كرده كه مى گويد : از امام باقر عليه السلام در باره اين آيه شريف پرسيدم : «فَامِنُواْ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِى أَنزَلْنَا . [٢] به خدا و فرستاده اش و نورى كه فرو فرستاديم ، ايمان بياوريد» . امام عليه السلام در پاسخ فرمود :
[١] تهذيب الأحكام : ج ٦ ص ١٠٠ ح ١٧٧ ، كتاب من لا يحضره الفقيه : ج ٢ ص ٦١٦ ح ٣٢١٣ . [٢] تغابن : آيه ٨ . [٣] الكافى : ج ١ ص ١٩٤ ح ١ . [٤] خلافت و ولايت ، محمّدتقى شريعتى : ص ٣٨٠ . [٥] الميزان فى تفسير القرآن : ج ١ ص ٢٧٢ . نيز ، ر . ك : ترجمه تفسير الميزان : ج ١ ص ٣٧٥ . [٦] براى توضيح بيشتر ، ر . ك : رهبرى در اسلام ، محمّد محمّدى رى شهرى : ص ٢٣ (رهبرى باطنى) . [٧] الأمالى ، مفيد : ص ١١٥ ح ٨ . [٨] تهذيب الأحكام : ج ٦ ص ٩٩ ح ١٧٧ ، كتاب من لا يحضره الفقيه : ج ٢ ص ٦١٦ ح ٣٢١٣ . [٩] ر . ك : ص ٢٧٦ ح ١٤٨ .