دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٩١
نورُ الحِكمَةِ الجوعُ . [١] نور حكمت ، [در] گرسنگى است .
٣ . نقش روزه دارى در معرفت شهودى
دسته سوم ، احاديثى هستند كه روزه دارى را سبب رسيدن انسان به درجه يقين مى شناسانند ، مانند آنچه در حديث معراج آمده است : الصَّومُ يورِثُ الحِكمَةَ ، وَ الحِكمَةُ تورِثُ المَعرِفَةَ ، وَ المَعرِفَةُ تورِثُ اليَقينَ . [٢] روزه ، حكمت مى آورد و حكمت ، معرفت مى آورد و معرفت ، يقين . شايان گفتن است كه يقين ، بالاترين مرتبه ايمان ، و همان معرفت شهودى است .
٤ . انگيزه الهى در خوردن و نورانيت دل
دسته چهارم احاديث ، به داشتنِ انگيزه الهى در همه كارها ، از جمله خوردن ، توصيه مى كند ، مانند آنچه از پيامبر خدا نقل شده است كه در توصيه به ابو ذر فرمود : يا أَبا ذَرٍّ! لِيَكُن لَكَ فى كُلِّ شَى ءٍ نِيَّةٌ صالِحَةٌ ، حَتَّى فِى النَّومِ وَ الأَكلِ . [٣] اى ابو ذر! بايد در هر چيزى ، نيّت نيكو داشته باشى ، حتّى در خوابيدن و خوردن . اخلاص در همه كارها ، موجب نورانى شدن ديده بصيرت است ، چنان كه از امام على عليه السلام روايت شده : عِندَ تَحَقُّقِ الإِخلاصِ تَستَنيرُ البَصائِرُ . [٤] به گاه حصول اخلاص ، ديده ها نورانى مى شوند .
[١] ر . ك : تاريخ دمشق : ج١٩ ص٤٤٧ ح٤٥٤٦ . [٢] ر . ك : ص ٢٦٨ ح ١٣٤ . [٣] مكارم الأخلاق : ج٢ ص٣٧٠ ح٢٦٦١ . [٤] غرر الحكم : ح ٦٢١١ .