دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٩٠
جانش زيانبارتر است و اكتفا به قدر ضرورت در خوردن آنها ، سلامت جسم و جان انسان را تضمين مى كند . در باره نقش خوردن در سير و سلوك و معرفت شناسى ، احاديث اسلامى را به چهار دسته مى توان تقسيم كرد :
١ . غذاى حلال و نورانيت دل
دسته اوّل ، شامل احاديثى است كه تصريح مى كنند خوردنِ غذاى حلال ، موجب صفاى دل و نورانيت آن مى شود ، چنان كه از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است : مَن أكَلَ مِنَ الحَلالِ صَفا قَلبُهُ و رَقَّ . [١] هر كه از حلال بخورد ، دلش صفا مى يابد و نازك مى شود . مَن أكَلَ الحَلالَ أربَعينَ يَوما ، نَوَّرَ اللّهُ قَلبَهُ ، و أَجرى يَنابيعَ الحِكمَةِ مِن قَلبِهِ عَلى لِسانِهِ . [٢] هر كس چهل روز حلال بخورد ، خدا دلش را نورانى مى كند و چشمه هاى حكمت را از قلبش بر زبانش جارى مى سازد .
٢ . كم خوردن و نورانيت دل
دسته دوم ، احاديثى هستند كه كم خوردن و گرسنگى را مايه نورانى شدن دل ، معرّفى مى كنند ، مانند آنچه از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است : إذا أقَلَّ الرَّجُلُ الطُّعمَ مُلِئَ جَوفُهُ نورا . [٣] انسان ، چون از خوراكش بكاهد ، درونش پر از نور مى شود .
[١] مجمع البحرين : ج ١ ص ٤٤٧ . [٢] إحياء العلوم : ج ٢ ص ١٣٤ ، المغنى عن حمل الأسفار : ج ١ ص ٤٣٥ ح ١٦٥٢ ، عدّة الداعى : ص ١٤٠ . [٣] الفردوس : ج ١ ص ٢٩٠ ح ١١٣٨ . نيز ، ر . ك : المعجم الأوسط : ج ٥ ص ٢٢٩ ح ٥١٦٥ ، تنبيه الخواطر : ج ٢ ص ٢٢٩ ، الدعوات : ص ٧٧ ح ١٨٧ .