دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٨١
١٧٤٩.مقتل الحسين عليه السلام ، خوارزمى : نافِع بن هِلال جَمَلى (نيز گفته شده: هلال بن نافع) ، به ميدان آمد و به سوى آنان ، تيراندازى مى كرد و تيرهايش هم به خطا نمى رفتند. او دستش را رنگ كرده بود [ تا تيرهايش نشاندار شوند ] و تير مى انداخت و چنين مى خواند : {٠ آنها را پرتاب مى كنم ، در حالى كه سوفارشان ، نشاندار است و ترس از آنها، براى جان ، سودى ندارد . ٠} {٠ سمّى اند و تند و تيز و زمين را از خود ، پُر مى كنند . ٠} هماره ، تير مى انداخت تا آن كه تيرهايش تمام شد . سپس ، دست به قبضه شمشيرش بُرد و آن را بيرون كشيد و يورش بُرد ، در حالى كه مى خواند : {٠ من ، غلام يمنىِ جَمَلى ام دينم ، همان دينِ حسين و على است ٠} {٠ اگر امروز ، كُشته شوم ، آرزوى من است و اين ، انديشه من است و عملم را ديدار مى كنم . ٠} سپس ، سيزده تن را كُشت تا آن كه لشكريان ابن سعد ، بازوهايش را شكستند و او را اسير كردند . آن گاه ، شمر بن ذى الجوشن ، برخاست و او را گردن زد.
١٧٥٠.المناقب ، ابن شهرآشوب : نافع بن هِلال بَجَلى ، به ميدان مبارزه پا نهاد ، در حالى كه چنين مى گفت : {٠ من ، غلام يَمَنىِ بَجَلى ام دينم ، همان دينِ حسين بن على است . ٠} {٠ شما را به سان جوانى قهرمان ، مى زنم و خداوند ، عملم را ختمِ به خير مى كند . ٠} آن گاه ، دوازده تن را كُشت . هفتاد نفر هم نقل شده است .
٣ / ٢٧
وَهْب بن وَهْب
در باره اين شخص ، افزون بر متونى كه خواهد آمد ، اطّلاعى در دست نيست . گفتنى است كه يكى از ياران مشهور و شجاع امام حسين عليه السلام كه به همراه همسرش امّ وَهْب به كربلا آمده بود و همسرش نيز به شهادت رسيد ، عبد اللّه بن عُمَير كَلْبى است كه شرح حالش گذشت . [١] برخى متون مربوط به وَهْب ، مشابهت ها و مشتركاتى با متون مربوط به عبد اللّه بن عُمَير دارند . [٢] همين باعث شده تا برخى محقّقان، معتقد شوند كه وَهْب به بن وَهْب ، وجودِ خارجى نداشته است و در واقع ، همان عبد اللّه بن عُمَير است كه نامش بر اثر خلط، شخص يا اشخاص ديگرى پديد آمده اند . به هر حال ، در آنچه اكنون وجود دارد ، ضمن مشابهت ها و خلط ها، تفاوت هاى فاحشى هم بين اين دو ماجرا ، وجود دارد. بنا بر اين ، ضمن آن كه سخن برخى محقّقان ، مبنى بر دو نفر بودن آنها امكان دارد ؛ ولى دلايل آنها در حدّ اطمينان آورى نيست و دو نفر بودن آنها ، بعيد نيست، بويژه بحث نصرانى بودن وَهْب كه در برخى منابع آمده ، با عبد اللّه بن عُمَير كه از يارانِ نامى امام حسين عليه السلام است ، به هيچ وجه ، قابل جمع نيست .
[١] ر ك : ص ٣٣٣ (عبد اللّه بن عُمَير كَلْبى) .[٢] نظير متن الملهوف كه كاملاً با عبد اللّه بن عُمَير ، خلط شده است .