در اين فصل ، چگونگى شهادت شمارى از ياران امام حسين عليه السلام كه نكته قابل توجّهى در زندگى يا شهادت آنها گزارش شده ، ارائه مى گردد ؛ امّا پيش از آن ، اشاره به چند نكته در تبيين شخصيت و ويژگى هاى آنان ، قابل توجّه است :

١ . بهترين ياران

برپايه گزارش شمارى از منابع معتبر تاريخى ، امام حسين عليه السلام هنگام غروب تاسوعا ، ضمن خطابه اى حماسى ، در ستايش از ياران خود فرمود : من ، يارانى باوفاتر و بهتر از ياران خود ، سراغ ندارم . و در گزارش ديگرى آمده كه فرمود : من ، يارانى برتر و بهتر از ياران خود ، نمى شناسم . و در گزارش سومى آمده كه فرمود : من ، يارانى بهتر از ياران خود ، سراغ ندارم . [١] اين سخنان ، حاكى از آن است كه ياران امام حسين عليه السلام ، انسان هاى كاملِ دوران امامتِ آن بزرگوار بوده اند . [٢] لذا در «زيارت رجبيّه» ، آمده است : سلام بر شما ، اى خدايى شدگان ! شما برگزيدگان خداييد كه خداوند ، شما را براى ابا عبد اللّه عليه السلام ، انتخاب كرده است . همچنين در «زيارت ناحيه مقدّسه» ، آمده است : سلام بر شما ، اى بهترينِ ياران !

[١] گفتنى است كه اين حديث ، با تعابير ديگرى هم آمده است و از جمله آنهاست : «يارانى بهتر از ياران من ، وجود ندارند» و «همانا يارانى بهتر از شما (ياران خودم) نمى شناسم» و «همانا يارانى كه از شما (ياران خودم) درست تر [و تمام تر در دوستى ]باشند ، نمى شناسم» .[٢] استاد شهيد مطهّرى رحمه الله ، جملات ياد شده را حاكى از آن مى دانند كه ياران امام حسين عليه السلام بهتر از ياران پيامبر صلى الله عليه و آله در جنگ بدر و ياران امام على عليه السلام و نيز ياران همه پيامبران بوده اند ؛ ولى با توجّه به جملات ذيل آن ، اين نظر ، محلّ تأمّل است .