او باقى نمى مانَد . در نتيجه ، حكمت ، با عصمت ، همراه مى گردد و در نهايت ، همه ويژگى هاى حكيم و عالِم حقيقى براى آدمى حاصل مى گردد و در بالاترين مراتب علم و حكمت ، به والاترين درجات خودشناسى ، خداشناسى ، امامت و رهبرى دست مى يابد . [١] بر اين پايه ، انبياى الهى و اوصياى آنان ـ كه به قلّه حكمت علمى و عملى و حقيقى دست يافته اند ـ ، از جانب خداوند متعال ، مأمور آموختن علم و حكمت به جامعه بشر شده اند .

وارثان علم و حكمت انبيا عليهم السلام

يكى از برجسته ترين ويژگى هاى اهل بيت پيامبر خدا ، اين است كه آنان ، وارث علم و حكمتِ پيامبر خاتم ، بلكه همه انبياى الهى هستند [٢] و بدين سان ، آنان ، مظهر و مَجلاى حكمت الهى و سرآمدِ حكيمان اند . امام على عليه السلام طبق نقلى، در باره اين ويژگى اهل بيت عليهم السلام مى فرمايد : ألا إنَّ العِلمَ الّذي هَبَطَ بِهِ آدمُ و جَميعُ ما فُضِّلَت بِهِ النَّبيّونَ إلى خاتَمِ النَّبيّينَ فى عِترَةِ خاتَمِ النَّبيّينَ و المُرسَلينَ ، فَأينَ يُتاهُ بِكُم وَ أينَ تَذهَبونَ؟! [٣] آگاه باشيد علمى كه آدم عليه السلام آن را فرود آورد و هر آنچه پيامبران تا خاتم پيامبران ، بدان ترجيح داده شده اند ، در خاندان خاتم پيامبران و رسولان ، محمّد صلى الله عليه و آله است . پس به كدام كژراهه مى دويد و به كدام سو مى رويد؟! همچنين، از امام صادق عليه السلام در اين باره روايت شده كه فرمود : نَحنُ شَجَرَةُ النُّبوّةِ ، وَ بَيتُ الرَّحمَةِ ، وَ مَفاتيحُ الحِكمَةِ ، وَ مَعدِنُ العِلمِ . [٤]

[١] ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : ج ٢ ص ٣٥٣ (بخش پنجم / فصل يکم / پژوهشي در باره معناي حكمت و اقسام آن) .[٢] ر . ك : دانش نامه امير المؤمنين عليه السلام : ج١٠ ص٥٠٥ (بخش يازدهم / فصل دوم : جايگاه علمى). نيز ، ر . ك : اهل بيت عليهم السلام در قرآن وحديث : ج١ ، ص١٨١ (بخش سوم / فصل يکم / جانشينان خدا) ، ص١٨٣ (جانشينان پيامبر) .[٣] تفسير العيّاشى : ج١ ص١٠٢ ح٣٠٠ ، الاحتجاج : ج١ ص٣٦٧ ح٦٤ ، بحار الأنوار : ج٢ ص١٠٠ ح٥٩ .[٤] الكافى : ج١ ص٢٢١ ح٣ ، بصائر الدرجات : ص٧٧ ، بحار الأنوار :ج٢٦ ص٢٤٥ ح٨ . نيز ، ر . ك : ف دانش نامه عقايد اسلامى : ج٣ ص٤٨١ (بخش دهم / فصل پنجم / نمونه هاى والاى دانش حكمت / خاندان محمّد صلى الله عليه و آله ) .