معارف دينى

معارف دينى - علی نوری، علیرضا؛ ابراهیم زاده، عبد الله - الصفحة ٧٨

و تقاضاى كمك مالى كرد. آن حضرت در حالى كه در ركوع بود انگشترى خود را از انگشت درآورده به سائل داد. خداوند آيه مذكور را در شأن و فضيلت او نازل كرد. «١» دوّم- «ولى» در آيه فقط به معناى سرپرست و متصرف در اموراست؛ زيرا:
الف- با توجه به اينكه لفظ ولى تكرار نشده و روى هر سه كلمه «اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَالَّذينَ امَنُوا» به يك سياق وارد شده است، از اين رو، وحدت سياق حكم مى‌كند كه ولايت در همه آنها به يك معنا باشد. «٢» ب- كلمه «ولى» در آيه به معناى ناصر و دوستدار نيست؛ زيرا ولايت به معناى دوستى و يارى‌كردن مخصوص كسانى نيست كه نماز مى‌خوانند، و در حال ركوع زكات مى‌دهند، بلكه يك حكم عمومى است كه همه مسلمانان را دربرمى‌گيرد. بنابراين معناى آن سرپرستى و تصرّف و رهبرى مادّى و معنوى است، كه يك حكم خاص، و در انحصار خدا و رسول او، و فرد يا افراد خاصّى از مؤمنان است؛ زيرا كلمه «انّما» معناى انحصار و اختصاص را مى‌رساند. «٣» سوّم- انفاق كردن در حال ركوع جزو واجبات يا مستحبات نيست تا بگوييم ممكن است عده‌اى از مردم به اين حكم عمل كرده باشند. پس «الذين» اشاره به فرد خاصى (على (ع)) است.
اما به كار بردن لفظ جمع براى يك فرد بنا به جهاتى كه در ذيل مى‌آيد، اشكال ندارد:
الف- به كار بردن لفظ جمع براى فرد، گاهى براى تعظيم و تكريم شخصيت اوست، و در آيه مزبور هر چند زكات و انفاق كننده در حال ركوع نماز، تنها يك نفر و آن هم على (ع) بود، اما براى تكريم و تعظيم او به سبب كارى كه كرده است، لفظ جمع به كار رفته است، و اينگونه استعمال نزد اهل لغت نيز پذيرفته شده است. «٤»