معارف دينى - علی نوری، علیرضا؛ ابراهیم زاده، عبد الله - الصفحة ١٣١
بدن برزخى انسان تركيبى از روح مجرد و بدن خاكى است و منشأ همه ادراكات و افعال نيز روح آدمى است، و بدن ابزارى مادى براى ادراك و فعاليت روح مىباشد. چنانكه در آيات قرآن آمده، روح بعد از مرگ نمىميرد و به سوى خدا باز مىگردد. «١» اما بدن برزخى يا قالب مثالى كه روح پس از مرگ در آن قرار مىگيرد از لحاظ شكل و قيافه و صورت شبيه بدن دنيايى است ولى وزن و جرم ندارد. مانند هنگامى كه خواب مىبينيم؛ همين بدن با همه تواناييها و ادراكات آن وجود دارد اما جنبه مادى آن فعال نيست «٢»؛ تازه انسان گاهى در خواب قويتر از بيدارى عمل مىكند، چون به كارهاى بزرگى دست مىزند كه در حال بيدارى از او ساخته نيست! بنابر آنچه در روايات آمده انسان با بدن برزخى لذات و آلام جسمانى را احساس مىكند. «٣» مقصود از قبر در روايات چيست؟
واقعيت اين است كه عالم برزخ و آنچه كه در قبر بر انسان مىگذرد و اطلاعات و آگاهيهاى ما از آن عالم همان مقدارى است كه پيشوايان معصوم در اخبار و روايات فرمودهاند.
در اين راستا، به فرموده علامه مجلسى بنا بر آ معارف دينى ١٣٩ دگرگونى خورشيد و ماه ص : ١٣٨ نچه از روايات بر مىآيد، مراد از قبر در بيشتر روايات جايگاه روح انسان در عالم برزخ است. «٤» بنابراين، عالم قبر در واقع همان عالم برزخ است. اگر چه بدن شخص در حفره و گودال خاكى دفن مىشود.
عمرو بن يزيد مىگويد: از امام جعفر صادق (ع) پرسيدم: برزخ چيست؟ امام در پاسخ فرمود:
«قبر است از آن هنگام كه مىميرد تا روز قيامت.» «٥»