توضيح اين كه هر چه اطلاع و احاطه انسان از حقايق هستى بيشتر شود، كمتر دچار خطا خواهد شد؛ پيامبران الهى با توجه به اين كه بى واسطه مادى با منشأ هستى يعنى خداى تبارك و تعالى در ارتباطند، علم به هر چيزى با عنايت خدا به صورت غير قابل خطا براى آنان فراهم است. علت عصمت آنان از اشتباه همين است امّا مصونيت آنان از گناه، علاوه بر علم، معارف دينى ٦٩ ٢ - ضرورت وجود كارشناس دينى بعد از پيامبر ص : ٦٨ ايمان آنان به خدا و عظمت او و توجه به آثار نافرمانى اوست بطورى كه حتّى به فكر گناه كردن هم نمى‌افتند.
اقسام عصمت‌ ١- عصمت در تلقى و ابلاغ وحى‌ ٢- عصمت از گناه در مقام عمل‌ پيامبر از دو بعد معصوم است يكى عصمت در دريافت وحى و رساندن آن به مردم، يعنى وحى را بدون اشتباه و سهو دريافت مى‌كند و بدون دخل و تصرف و اشتباه آن را به مردم مى‌رساند. ديگر اين كه در مقام عمل نيز پايبند دستورات الهى است و حتّى بطور سهوى نيز گناه نمى‌كند.
براى توضيح بيشتر لازم است مراحل نزول وحى را بررسى كنيم كه عبارتند از:
١- دريافت وحى از خداوند عزّ و جلّ.
٢- فرود آوردن وحى از آسمان به زمين.
٣- رساندن وحى به پيامبر.
٤- ابلاغ وحى توسط پيامبر به مردم.
در هر يك از اين مراحل بايد راههاى تغيير و تحريف وحى بسته شود تا وحى بطور كامل و دقيق به مردم برسد. در مرحله نخست جبرئيل فرشته وحى بدون هيچ واسطه‌اى وحى را از خداى سبحان دريافت مى‌كند؛ فرشته‌اى كه مقرّبتر از او در درگاه خدا نيست؛ قرآن او را «روح القدس» «١» ناميده و نيرومند در كار خويش و مقرب نزد صاحب عرش‌