كلام جديد - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ٣٨
- تأمين و تكميل كننده ارزشهاى اخلاقى:
دين اسلام كه اخلاق و ارزشهاى اخلاقى در آن جايگاه بسيار برجسته و حضور پررنگى دارند، مىتواند احكام و دستورات ارزشى و اخلاقى فراوانى بر اخلاقيات بيفزايد و آن را پربارتر و تأثير گذارتر نمايد. مضاف برآن، دين همواره بالاترين احساسات و انگيزههاى ارزشمند و مقدس را در بشر برانگيخته، به طورى كه بر اثر احساسات دينى عالىترين آثار هنرى و بالاترين روحهاى انسانى ساخته شدهاند. اخلاق وابسته به دين مىتواند در پرتو گرايشها و احساسات دينى و ايمانى به بالندگى و شكوفايى برسد.
- ضامن اجراى اخلاق:
اخلاق بريده از دين و خدا، از ضمانت اجرايى لازم و كافى برخوردار نيست. شايد افرادى با اتّكا به فطرت پاك انسانى و اخلاق فطرى، از گونهاى التزام عملى و پايبندى به ارزشهاى اخلاقى برخوردار باشند، ولى دين است كه با تعاليم آسمانى خويش به هدايت و خودسازى دين داران راستين مىپردازد و ملكات نفسانى، كرامتهاى ذاتى و مكارم اخلاقى را در آنها به نحو احسن و مطلوب بارور مىسازد و به اين وسيله موجب بالندگى و شكوفايى اخلاق در انسان مىشود. «١» بنابراين، به نظر مىرسد ديدگاه آن دسته از صاحب نظرانى كه اخلاق را به عنوان جزئى از دين (: جزئى از كل) مىدانند، درست و به واقع نزديكتر است. «٢» اخلاق دينى و اخلاق غير دينى مراد از اخلاق غير دينى، اخلاق بريده از خدا و دين است كه در واقع همان «اخلاق سكولاريستى» مىباشد. گرچه تفاوتهاى اين دو نوع اخلاق تا حدودى در مباحث گذشته روشن شد، ولى در يك جمع بندى كلى تفاوتهاى مهم اين دو نوع اخلاق چنين است:
١. در اخلاق سكولار، مرجعيت و وثاقت هيچ منبعى جز خود انسان پذيرفته نيست. عقل خود بنياد بشر، مرجع نهايى ارزشگذارى اخلاقى است، اما در اخلاق دينى گرچه عقل از