پيشينى است. براى علم كلام هم تعاريف فراوان و گاه متفاوتى ارائه كرده‌اند كه طرح آنها ضرورتى ندارد. «١» در اينجا تنها يك تعريف مورد پذيرش را همراه شرح دليل برترى آن، ارائه مى‌كنيم.
مؤلفه‌هايى كه براى يك تعريف جامع و كامل در علوم بيان كرده‌اند، سه عنصر كليدى، يعنى موضوع، روش استدلال، هدف و غايت در علوم است. به نظر مى‌رسد تعريفهايى از نوع تعريف زير براى علم كلام- و كلام جديد- از جامع‌ترين و بهترين آن به شمار مى‌آيد: «علم كلام، علمى است كه مفاهيم صحيح اعتقادى را تبيين كرده و با استفاده از روش‌هاى گوناگون استدلال، به اثبات آن و پاسخگويى به پرسشها و شبهات موجود در پيرامون آن مى‌پردازد. «٢» در اين تعريف، به اين مسائل اشاره شد: به موضوع علم كلام يعنى اصول عقايد دينى، به روش استدلال كه به دليل تنوّع رسالت و غايت علم كلام، متعدد بوده و در آن از همه روشهاى بحث و استدلال استفاده مى‌شود، به غايت و رسالت علم كلام، كه آن نيز عمدتاً شناسايى، تبيين درست اصول و فروع معارف دينى و اثبات حقانيت آنها از طريق استدلالهاى گوناگون و نيز دفاع از آنها با پاسخگويى به شبهات وارده است. «٣» موضوع‌ موضوع كلام جديد نيز چيزى غير از موضوع اصل آن يعنى علم كلام نيست. براى علم كلام موضوعات فراوان و گاه متفاوتى ذكر كرده‌اند. برخى از مهم‌ترين آنها عبارت است از: وجود خداوند، «٤» ذات بارى تعالى، «٥» عقايد دينى، «٦» عقايد ايمانى «٧» و اصول دين اسلامى «٨». چنانكه‌