كلام جديد

كلام جديد - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ١٥

تجديدپذيرى علم كلام‌ عصر ما، عصر توسعه و پيشرفت بشر در همه زمينه‌هاى فكرى فرهنگى، اقتصادى، سياسى، نظامى و ... است و جنبش به اصطلاح نرم‌افزارى و سخت‌افزارى امروزه با فراگير و رقابتى شدن- به دليل بيرون آمدن از انحصار معدود كشورهاى بزرگ صنعتى و استعمارى-، تقريباً همه ملل و جوامع بشرى را در برگرفته و هر روز هم باشتاب بيشترى به پيش مى‌رود.
روشن است كه ريشه اين توسعه و پيشرفت، گسترش و پيشرفت همه جانبه بشر در علوم و فنون مختلف است. از اين رو، همه علوم و فنون دستخوش تحولات كمى و كيفى و نوآوريهايى شده‌اند و علم كلام و عقايد نيز از اين نسيم روحبخش پيشرفت و نوآوريهاى بى بهره نمانده و دگرگونيها و نوآوريهايى در آن صورت گرفته و پيوسته هم- به دليل نيازهاى جديد به ويژه نسل جوان تشنه حقيقت و دين- بر دامنه آن افزوده مى‌شود.
به همين دليل- چنان كه اشارت رفت- اصل تحوّل، تجدّد و نوآورى در علم كلام مورد انكار كسى نيست. آنچه محل ترديد و اختلاف است ميزان اين تجدّد و نو آورى است. برخى متفكران و متكلمان عمدتاً غربى به اين باور رسيده‌اند كه دامنه اين تحول و نوآورى در الهيات «١» و يا علم كلام، «٢» به حدّى است كه موجب پيدايش «كلام جديد» با ماهيت كاملًا متفاوت با كلام رايج پيشينى شده است؛ ولى بيشتر عالمان و متكلمان دينى به ويژه در حوزه تفكر اسلامى مى‌گويند اين تجدّد و نوآورى گرچه- در برخى زمينه‌ها- زياد است ولى در مجموع خيلى گسترده نيست. از اين رو، سبب تغيير در ماهيت و جوهر اصلى علم كلام نشده تا كلام ديگرى با موضوع، مسائل، روش، غايت و ... كاملًا جديدى را پديد آورده باشد.
راز ثبات هويت و ماهيت اصلى علم كلام و عقايد اسلامى را بايد در ثبات و ماندگارى مفاهيم اصيل دينى اعتقادى اسلام و منابع اصلى آن- يعنى قرآن كريم و سخنان قطعى الصدور پيامبر و ائمه (ع)- دانست كه وحى اصيل آسمانى و مصون از هرگونه تحريف و تغيير است و شالوده‌اش‌