كلام جديد - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ٣٢
اجتماعى يا مقبوليت و عدم مقبوليت عامه پنداشته، مىگويند: مرجع تشخيص خوب و بد اخلاقى و معيار فضيلت و رذيلت در اعمال و رفتار انسانى، داورى عمومى و پسند و ناپسند دانستن اجتماع است. آنان بر اين باورند كه بروز رفتارها و كردارهايى كه داراى عيب و نقص هستند، ولى پسند و مقبول جامعهاند خوب و پسنديده است و داراى مصونيت از انتقاد است و برعكس، تخلف از روشها و رفتارهاى پسند و پذيرش عمومى و انجام كارهاى خلاف نظر و پسند عموم افراد جامعه، هر چند به واقع درست و بجا باشد، به دليل پسند نبودن در جامعه، بد و ناپسند و مايه سرزنش مردم است. «١» آنچه امروزه در جوامع غربى و شرقىِ پيروِ مكاتبى چون ليبراليسم و اومانيسم، تحت عناوينى چون «قرار داد اجتماعى» جريان دارد و بر اساس آن مشروعيت همه چيز از جمله قوانين و مقررات اجتماعى و حكومتى را صرف خواست، رضايت و داورى عموم مردم آن جوامع مىدانند، رهاورد اين نوع نگرش به مسائل اخلاقى و غير آن است. نتيجه اين نوع نگرش به مسائل اجتماعى و اخلاقى است كه زشتترين افعال اخلاقى نظير «همجنس بازى» (ازدواج مرد با مرد و زن با زن)، به بهانه اينكه خواست اكثر مردم است و به تصويب اكثر نمايندگان پارلمان رسيده است، مشروع و قانونى شمرده شده، فعل اخلاقى پسنديده قلمداد مىگردد. «٢» آيين جهانى اسلام با اينكه براى انسان ارزش و احترام فراوانى قائل است و به همين دليل، رأى، اراده و خواست- البته معقول و منطقى- انسان را داراى ارزش و اعتبار بالايى مىداند، ولى افعال اخلاقى اصيل را نه صرفاً زاييده قرار داد اجتماعى و مقبوليت عامه، بلكه برخاسته از فطرت پاك انسان و سرشت خدادادى او مىداند و به همين دليل، به انسان مىآموزد كه با شكوفا سازى ظرفيتهاى وجودى و ملكات نفسانى خود به كمال معنوى وتعالى روحى برسد و انسان آرمانى و والامقام گردد.
٣. اخلاق به معناى محاسن اخلاقى:
محاسن اخلاقى بنابر آنچه از روايات دينى و گفتار علماى