ويژگى‌هاى اقتصاد اسلامى‌ براى درك بيش‌تر رابطه اقتصاد با اسلام، ضرورى است كه ويژگى‌هاى اقتصاد اسلامى را به اختصار بررسى كنيم. مهم‌ترين اين ويژگى‌ها به اين شرح است:
١. اقتصاد اسلامى، جزئى از كل است:
اقتصاد در اسلام اهميّت بسيار بالايى دارد تا جايى كه به عنوان «مكتب اقتصادى اسلام» مطرح است، ولى بايد توجّه داشت كه جزئى از كل است؛ «١» به اين بيان كه اقتصاد اسلامى را نمى‌توان مستقل از اصل اسلام ملاحظه كرد و هويت جدايى برايش در نظر گرفت و آن را «تأسيسى» پنداشت، بلكه اقتصاد اسلامى «كشفى» است.
تفاوت نظام يا مكتب اقتصادى اسلام با دو نظام سرمايه دارى و سوسياليسم، در سطح كلان، اين است كه اولى را كشف مى‌كنند؛ ولى دو نظام اقتصادى ياد شده راتأسيس و بنيان گذارى مى‌نمايند. اقتصاد دانان اسلامى، با روش استنباط و اجتهاد به متون و منابع اصيل اسلامى مراجعه و نصوص اقتصادى «٢» را استخراج مى‌كنند و با ملاحظه برخى مفاهيم و معارف مرتبط با اقتصاد اسلامى و مسائل ديگر مؤثر در آن، مسائل و قوانين اقتصادى را كشف و استنباط مى‌كنند و به اين طريق شالوده مكتب اقتصادى اسلام را پى مى‌ريزند. «٣» در دو نظام سرمايه دارى و سوسياليسم، چيزى از پيش تعيين نشده و ملاك و ميزانى ارائه نگرديده است، بلكه اين اقتصاد دانان، كارشناسان و حقوق دانان هستند كه با ابتكار و توانمندى علمى- اقتصادى خويش، از آغاز به تأسيس مكتب اقتصادى همت مى‌گمارند.
٢. اقتصاد اسلامى آميخته با معنويت و اخلاق است:
چون اقتصاد اسلامى جزئى از پيكره كلى اسلام است و روح تفكّر الهى و معنوى بر آن نيز پرتو افشانى مى‌كند، با معنويت و اخلاق آميخته است. از اين رو، همراه ديگر تعاليم اسلامى، وسيله‌اى است براى تزكيه و تربيت انسان و