ماضى نقلى: فعلى است كه بر وقوع كارى در زمان گذشته دلالت مى‌كند، به طورى كه اثر فعل تا زمان حال باقى باشد؛ مانند: «قَدْ ذَهَبَ زَيْدٌ»؛ زيد رفته است. اين فعل با آوردن قد بر سر فعل ماضى ساخته مى‌شود.
منفى آن از تركيب «لمّا»+ فعل مضارع ساخته مى‌شود؛ «١» چرا كه در اين تركيب علاوه بر معناى نفى، انتظار وقوع فعل نيز ديده مى‌شود. مانند: لَمَّا يَضْرِبْ زَيْدٌ: زيد هنوز نزده است.
تمرين كلاس‌ تمرين الف: ترجمه مناسب را انتخاب نماييد:
١- تِلْكَ مِنْ انْباءِ الْغَيْبِ نُوحيها الَيْكَ ما كُنْتَ تَعْلَمُها انْتَ وَ لا قَوْمُكَ (١١/ ٤٩)
الف: اين اخبار را به تو وحى مى‌كنيم و تو و قومت آن را ندانستيد.
ب: اين اخبار را به تو وحى مى‌كنيم و تو و قومت آن را ندانسته‌ايد.
ج: اين از اخبار غيب است كه به تو وحى مى‌كنيم نه تو آنها را مى‌دانستى و نه قومت.
د: اين اخبار را به تو وحى مى‌كنيم، تو و قومت آن را نخواهيد دانست.
٢- نَجَّيْناهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتى‌ كانَتْ تَعْمَلُ الْخَبائِثَ (٢١/ ٧٤)
الف: او را از شهرى كه اعمال پليد و زشت انجام مى‌دادند، نجات داديم.
ب: او را از شهرى كه اعمال پليد انجام مى‌دهند، نجات مى‌دهيم.
ج: او را از شهرى كه اعمال پليد انجام دادند، نجات داده‌ايم.
د: او را از شهرى كه اعمال پليد انجام بدهند، نجات مى‌دهيم.
٣- وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلاتُ (١٣/ ٦)
آنها پيش از حسنه (و رحمت) از تو (تقاضاى) شتاب در سيّئه (و عذاب) مى‌كنند.
الف: با اينكه (آن) عقوبتها (بر اقوام پيشين) مى‌گذرد.