مانند: فَامَّا الْيَتيمَ فَلا تَقْهَرْ وَ امَّا السَّائِلَ فَلا تَنْهَرْ (٩٣/ ٩ و ١٠)
امَّا: بعضى اوقات به معناى تفصيل و گاهى هم عبارت است از «انْ» شرطيه و «ما» زائده (اماى شرطيه) «١» مانند: امَّا شاكِراً وَ امَّا كَفُوراً (٧٦/ ٣)
فَامَّا تَرَيِّنَ مِنَ الْبَشَرِ احَداً فَقُولى‌ انّى‌ نَذَرْتُ لِلرَّحْمنِ صَوْماً (١٩/ ٢٦)
الا (حرف تنبيه) هر گاه الا در سر اسم وارد شود معناى تنبيه (آگاهى دادن) مى‌دهد «٢» مانند: «الا انَّ اوْلِياءَ اللَّهِ لا خْوفٌ عَلَيْهِمْ» «لَوْلا»: «هم براى تحضيض (ترغيب به انجام فعل) و هم براى تنبيه به كار مى‌روند.
در صورتى معناى تحضيض مى دهند كه تنها بر فعل وارد شوند. «٣» ١- انْ شرطيه- بر جمله فعليه وارد مى‌شود و معناى «اگر» مى‌دهد. گاهى با «لا» ى نافيه همراه مى‌شود كه در اين صورت نبايستى با «الَّا» ى استثناء اشتباه شود.
مانند: الَّا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ (٩/ ٤٠) الَّا تَغْفِرْلى‌ وَ تَرْحَمْنى‌ اكُنْ مِنَ الْخاسِرينَ (١١/ ٤٧)
٢- نافيه: بر جمله اسميه وارد مى‌شود و اغلب همراه با الَّا در يك جمله جمع مى‌شود. «٤» مانند: قالُوا انْ انْتُمْ الَّا بَشَرٌ مِثْلُنا (١٤/ ١٠)
٣- مخفّفه: گاهى «انْ» مخفف «انَّ» مى‌باشد كه اغلب آن را مى‌توان همراه فعلهاى ناسخ «كادَ، كانَ» (مضارع يا ماضى) يافت. هم بر جمله اسميه و هم بر فعليه وارد مى‌شود.
ليكن اگر بر جمله فعليه وارد شود معناى آن فقط تأكيد است.
مانند: وَ انْ يَكادُ الَّذينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِابْصارِهِمْ (٦٨/ ٥١) انْ كانَتْ لَكَبيرَةً الَّا عَلَى الَّذينَ هَدَىَ اللَّهُ (٢/ ١٤٣)