آموزش ترجمه قرآن (جلد2) - برهانیان، عبدالحسین - الصفحة ٩٢
كلمات اصلى ريشه لغت معنا تعداد ريشه لغت معنا تعداد اصلى اصلى ا م نامن ايمان آورد ٧٦١ ح س ناحْسَنَ نيكو (عمل) كرد ٦٠ ج ر ماجْرَمَ گناه (جرم) انجام داد ٥٧ خ ل صاخْلَصَ خالص كرد ٢٢ ص ب حاصْبَحَ صبح كرد- گرديد ٣٣ م س كامسك نگاه داشت ٢٠ باب افعال (٢)
باب افعال در معانى ديگرى نيز به كار رفته كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم:
١- كلماتى چون: صبح، مساء و ظهر كه بر اوقات دلالت دارند، اگر بر وزن باب افعال بيايند، معناى داخل شدن فاعل در آن وقت را ايجاد مىكنند.
صبح اصْبَحَ، تُصْبِحُ ... (تُصْبِحُونَ: داخل در صبح مىشويد) ظُهر اظْهَرَ، تُظْهِرُ ... (تُظْهِرُونَ: داخل در ظهر مىشويد) مساء امْسى، تُمْسى ... (تُمْسُونَ: داخل در عصر مىشويد)
٢- هرگاه كلماتى چون قَفْر (ويرانى)، ثَمَر (ميوه) را به باب افعال وارد كنيم در حقيقت فاعل را داراى (واجد) مفاد آن كلمهها مىنماييم.*
قَفْرْ: (ويرانى) اقْفَرَ الْبَلَدُ (شهر ويران شد.)
ثَمَرْ: (ميوه) اثْمَرَ الشَّجَرُ (درخت ميوه داد.)
٣- براى اعلام رسيدن وقت برخى از كارها مىتوان ماده آن را در باب افعال وارد نمود و به شخصى كه آن فعل را انجام مىدهد (و يا چيزى كه آن فعل درباره او انجام مىشود) نسبت داد. «١»