آموزش ترجمه قرآن (جلد2) - برهانیان، عبدالحسین - الصفحة ١١٧
نكاتى در باب افتعال در اين باب قواعدى وجود دارد كه باعث تغيير برخى از حروف شده و منجر به دگرگون شدن شكل طبيعى آن مىگردد.
بهطور مثال هرگاه فاءالفعل يكى از موارد زير باشد:
الف: دال، ذال يا زاء باشد «تاء» تبديل به «دال» مىشود. مانند: درك، زجر، ذكر ادْتَرَكَ و چون «دال» و «تاء» قريبالمخرج هستند، از اين رو در هم ادغام مىشوند: «ادّرك» ازتَجَرَ ازّجر، ادتكر اددكر در اين دو مورد نيز ادغام جايز است، يعنى هم «ادّكر» و هم «ازّجر» مىتوان خواند.
فاءالفعل افتعل ب: صاد، ضاد، طاء و ظاء باشد تاء تبديل به طاء مىگردد. مانند: صبر، ضرب، ظلم و طرد اصْطَبَرَ، اضْطَرَبَ، اضْطَلَمَ، اطَّرَدَ افتعال ج: هرگاه فاء الفعل «ثاء» باشد «تاء» تبديل به ثاء مىشود و ادغام مىگردند.
ثَقَلَ اثْتَقَلَ اثْثَقَلَ اثَّقَل آموزش ترجمه قرآن (جلد٢) ١٢٦ تمرين منزل ص : ١٢٢ َ افتعال د: هرگاه حرف عله باشد به «تاء» تبديل مىشود و ادغام مىشود وَحَدَ اوْتَحَدَ اتْتَحَدَ اتَّحَدَ