فرهنگ عاشورا
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
فرهنگ عاشورا - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٧٦
نيز شعرها و شعارهايى از گذشته است كه متناسب با فرهنگ و فضاى جبههها تغيير يافته است؛
سه- اين شعارها و رجزها در برنامههاى صبحگاه، كوهنوردى، شب عمليّات، هنگام اعزام نيرو، حتّى در تشييع جنازه شهيدان خوانده مىشدند. به بيان ديگر، كاربرد شعارها، همهگاهى و همهزمانى بود؛
چهار- شوخطبعى و بذلهگويى رزمندگان همواره چاشنى اين رجزها و شعارها مىشد، بهويژه در برنامه دو صبحگاهى كه براى رفع خستگى و تفنّن تغييراتى در شعارها داده مىشد؛
پنج- برخى از اين شعارها نقش مزار شهيدان شده است؛
شش- برخى شعارها، شعارهاى پرشور قيامها و تظاهرات مردمى در دوران انقلاب اسلامى است كه اين دوران خود از پرشعارترين دورانهاى تاريخ ايران بهشمار مىآيد؛
هفت- فرهنگ عاشورا بارزترين فرهنگ در مجموعه رجزها و شعارها است؛
هشت- در لشكرها، گردانها و گروهانها، شعارهاى محلّى زيادى با گويش خاصّ منطقه شنيده مىشد.
كوتاهترين شعارها، نام مبارك و زيباى «حسين» و يا گفتن «يا حسين» بود.
در پاسخ به «از جلو نظام» در هنگام آرايش صفوف، همه مىگفتند: «يا حسين». نشستن و برخاستن نيز با همين شعار همراه مىشد.
پاسخ برخى از شعارها و رجزهاى بلند در هنگام راهپيمايى يا دو صبحگاهى نيز ذكر «حسين» يا «يا حسين» بود. گاه نيز پاسخ شعار تكخوان، «جانم حسين» بود:
من عاشق دلخستهام جانم حسين، جانم حسين
در سنگرم بنشستهام جانم حسين، جانم حسين
پشت عدو بشكستهام جانم حسين، جانم حسين
مطلع نوحهها گاه در شعارهاى صبحگاهى و راهپيمايىها بهكار گرفته مىشد مانند:
اى جاننثاران خدا يارتان باشد خداوند نگهدارتان
***
اى لشكر صاحب زمان آماده شو، آماده شو
***
تمام لالههاى پرپر ما فداى مكتب پيغمبر ما
گاه سرودههاى انقلابى كه در سالهاى پس از انقلاب ساخته شده بود، دستمايه ساختن شعارها و رجزها مىشد. براى مثال، وزن و آهنگ سرود «من آبهاى سرخ ايران را نهنگم، من مرد جنگم» كه از صدا و سيماى جمهورى اسلامى پخش شد، دستمايه ساختن اين شعار شده بود:
من قهرمان كربلاى اين زمانم ذكر خدا و نام مهدى بر زبانم
بهندرت مىتوان در شعارهاى جبهه، نامها و نشانهاى عاشورا و كربلا را نيافت. برخى شعارهاى كربلا مانند هيهات منّا الذلّه خود، عنوان شعارهاى جبهه است و تعدادى از رجزها برگردان عباراتى مانند يا ثاراللّه، انّى سلمٌ لمن سالمكم- انّى حربٌ لمن حاربكم (زيارت عاشورا)، يا لثارات الحسين (شعار ياران امام زمان)، يا أباعبداللّه، كلّ يوم عاشورا، كلّ أرض كربلا، مهلًا مهلا، يا ابن الزّهرا (سخن منتسب به حضرت زينب در هنگام رفتن اباعبداللّه به ميدان) و الموت أولى من ركوب العار (رجز حضرت اباعبداللّه در ميدان كربلا) كه با فرهنگ عاشورا پيوند دارند، مىباشند.