در حاشيه ميدان به تماشاى نبرد جگرگوشه‌اش ايستاده، پرتاب مى‌كند. مادر سر را به سمت ميدان پرتاب مى‌كند و مى گويد: «ما چيزى را كه در راه خدا داديم، پس نمى‌گيريم.» «١»
كربلا فشرده‌ترين كلاس تاريخ با درس‌هايى عميق است. براى كدام درس در اين مدرسه بى‌بديل مصداقى نمى‌توان يافت؟ در اين حادثه، هم مهربانى و عطوفت و هم جنايت و شقاوت در اوج است. اين‌سو اشك و استغاثه و زمزمه شبانه و آن‌سو رذالت و پستى و قهقهه‌هاى مستانه است، اين‌سو مردانى ايستاده‌اند كه تمام دريغشان اين است كه يك‌بار مى‌ميرند و آن‌سو سايه‌هاى هراس‌زده‌اى كه امام عاشورا در باره‌شان فرمود:
مُلِئَتْ بُطُونُكُمْ مِنَ الْحَرامِ فَطَبَعَ اللَّهُ عَلى‌ قُلُوبِكُمْ «٢»
شكم‌هاتان از حرام انباشته و خداوند بر قلب‌هاتان مُهر زده است.
در كربلا همه انسان در زيباترين و زشت‌ترين چهره ممكن ايستاده است؛ انسان‌هايى كه در حق سرسختند و انسان‌هايى كه در باطل سنگواره‌اند؛ مردانى منعطف كه همين كه به حق مى‌رسند، از جهنّم نفس به بهشت آزادگى مى‌رسند و حُرّ مى‌شوند و جوانمردانه در ركاب حق جان مى‌بازند و مردانى كه در ترديدها و تزلزل‌ها و تعلّق‌ها مى‌مانند و چون عبيداللّه بن حُرّ جعفى تنها، اسب خويش را به امام عرضه مى‌كنند. در كربلا همه چهره‌ها و حالات انسانى تماشايى است! پس كربلا آيينه همه انسان است و به همين دليل است كه هركس مى‌تواند خود را در كربلا ببيند.
در كربلا انسان در نمايشى شگفت با همه چهره و وجود خويش ايستاده‌