مى‌كند، مظلوميّت و غربت آن حوادث شكننده را بازمى‌گويد و بر رقم‌زنندگان آن حادثه لعن و نفرين مى‌فرستد. اين سوگوارى زمينه‌ساز انس و الفت و يگانگى با محتواى حادثه، و نفرت نسبت به قساوت‌پيشگان و بيدادگران است و كدام «روش» را در انتقال فرهنگ كربلا بهتر و مؤثّرتر از اين روش مى‌توان يافت. اين‌جا است كه رمز و راز ستايش اشك و تباكى و نوحه‌سرايى و مرثيه‌خوانى را در لسان ائمه (ع) و بزرگان و فرهنگ شيعى درمى‌يابيم.
وقتى هستى سوگوار است، وقتى آسمان‌ها و زمين گريان است، وقتى تنها، پايگاه‌هاى بيداد و شقاوت شادمان و خندانند، اگر همراه با هستىِ سوگوار نگرييم، چه خواهيم بود؟ آيا برگى جداافتاده از شاخه هستى نخواهيم بود؟ امام صادق (ع) مى‌فرمايد:
انّ أَباعَبْدِاللَّه لَمَّا قُتِلَ بَكَتْ عَلَيْهِ السَّمواتُ السَّبْعُ وَ الارَضُونَ السَّبْعُ وَ ما فيهِنَّ وَ ما بَيْنَهُنَّ وَ مَنْ يَتَقَلَّبُ فِى الْجَنَّةِ وَالنَّار وَ ما يُرى‌ وَ ما لا يُرى‌ الَّا ثَلاثَةُ أَشْياءَ ... البَصْرَةُ وَ دِمَشْقُ وَ آلُ الْحَكَمِ بنِ أَبِى‌الْعاصِ «١»
هنگامى كه امام حسين (ع) به شهادت رسيد، آسمان‌ها و زمين‌هاى هفت‌گانه و هر آنچه در آن‌ها و ميان آن‌ها بود، بر آن بزرگوار گريستند. در آن روز، اهل‌بهشت و جهنّم، آنچه ديده شود و ديده نشود نيز جز سه گروه بر او گريه كردند؛ بصره، دمشق و خاندان حَكَم و مروانيان.
امام صادق (ع) در روايتى ديگر، از بيتابى درياها و فرشتگان و كوه‌ها سخن مى‌گويد و مى‌فرمايد:
چشمى محبوب‌تر از چشم گريان بر حسين (ع) نيست. هيچ قطره اشكى دوست‌داشتنى‌تر از اشك بر حسين (ع) نيست. هيچ گرينده‌اى نيست كه در