سنگين و مؤثّرى كه خود به اختيار در جهت پيروزى رزمندگان به عهده گرفته بودند، مشاهده مى‌كنيم. امور بهدارى، پرستارى مجروحان، آب‌رسانى و سيراب كردن زخمى‌ها، وظايف ويژه زنان بود؛ چنان كه فراهم كردن امكانات، رساندن آذوقه، جمع‌آورى وسائل و سلاح‌هاى پراكنده و به هنگام نياز به دست گرفتن سلاح و رويارويى با دشمن از كارهايى بود كه عهده‌دار مى‌شدند. تشويق مردان به شركت در جهاد و ثبات و جلوگيرى از تزلزل و فرار آنان نيز از كارهاى چشمگير زنان در جنگ‌هاى پيامبر (ص) و اميرالمؤمنين (ع) و نيز در صحنه عاشورا است.
انقلاب اسلامى ايران كه تولّد دوباره اسلام و حيات مجدّد آن ارزش‌ها و عظمت‌ها است، در جهات مختلف از حركت‌ها و تلاش‌هاى مسلمانان نخستين تأثير پذيرفته و مشابهت‌هاى زيادى، به‌ويژه در دفاع مقدّس هشت‌ساله، با آن دوران پيدا كرده است. در اين فصل، تلاش بر آن است كه نقش زنان در دفاع مقدس، تأثيرپذيرى آنان از زنان عصر نخستين اسلام و تشابه كوشش‌هاى بانوان در اين دو دوران تبيين گردد. براى اين كار بايد نمونه‌هايى از تاريخ اسلام و موارد مشابه آن را از دفاع مقدّس هشت‌ساله يادآور شويم:
١. مداوا و پرستارى مجروحان‌
با توجّه به تعداد اندك مسلمانانِ صدر اسلام در مقابل كفّار، وظيفه عمده آنان مبارزه رودررو با دشمن بود. از اين‌رو، زن‌ها وظايف امداد و پشتيبانى را به عهده مى‌گرفتند.
در غزوه احد مجموعاً چهارده زن آمده بودند كه حضرت فاطمه (س) نيز با