خود را برداريم و به پيامبر بپيونديم، شايد خداوند متعال شهادت را روزى ما فرمايد. هنوز روز بود كه آن دو در احد به سپاه پيامبر پيوستند. رفاعه را مشركان كشتند، ولى يمان حسيل را مسلمانان در غوغاى جنگ و آن هنگام كه نظم سپاه اسلام از هم گسيخته بود و بدون اين كه او را بشناسند، مورد هجوم قرار دادند. حذيفه فرياد مى‌كشيد: اين پدر من است، مواظب پدرم باشيد، ولى او كشته شد. پيامبر (ص) براى او آرزوى خير بيش‌تر فرمود. «١»
گاه پيرمردان شيفته شهادت تلاش مى‌كردند براى حضور در صحنه نبرد از جوانان سبقت بگيرند و كار به مجادله و سرانجام به قرعه مى‌كشيد. خَيْثَمه و پسرش سعد علاقه‌مند بودند كه در غزوه بدر شركت كنند. در تاريخ آمده است:
سعد به پدرش گفت: پدرجان! اگر حساب بهشت و نيكبختى جاودانى در بين نبود، حتماً ترجيح مى‌دادم تو بروى و من مى‌ماندم، امّا چه كنم كه آرزومندم در اين راه شهيد شوم. پدر پاسخ مى‌دهد: در عين حال لطف كن و بگذار من بروم و تو كنار همسر خود و براى مواظبت از زن‌ها بمان و آرام بگير. سعد نمى‌پذيرد. خيثمه مى‌گويد: پسرم! چاره نيست بايد يكى از ما دونفر بماند.
سعد پيشنهاد قرعه‌كشى مى‌كند و قرعه به نام سعد درمى‌آيد و او در بدر جام شهادت را مى‌نوشد. «٢»
خيثمه با آن كه فرزند برومند خود را از دست داد، امّا سيزده ماه بعد در جنگ احد، هنگام مشورت پيامبر (ص) با ياران خود در مورد جنگ با قريش برخاست و چنين اظهارنظر كرد: