جلوه و حضور نداشته است. انطباق اين عناصر فرهنگ عاشورا در متن وصيّت‌نامه‌ها و آرزوى همسانى با اين عناصر يا تحقق آنها در لحظه شهادت، نشان پيوستگى و يگانگى دو فرهنگ و شباهت دو تاريخ و دو جغرافيا به‌رغم فاصله‌هاى مكانى و زمانى است؛ شباهت عاشورا با هشت‌سال دفاع مقدّس و جبهه‌ها با كربلا. يكى از شهيدان در وصيّت‌نامه‌اش مى‌نويسد:
خداوندا! تو را شكر مى‌كنم كه نگهدار و مربّى بندگان خود و اين بنده حقير بودى، تو را شكر مى‌كنم كه در پستى و بلندى‌ها پشتيبانم بودى و اين افتخار را نصيبم كردى تا در جبهه حاضر [شوم‌] و با ديگر رزمندگان از دين تو حفاظت كنم. خدايا! دوست دارم تكّه‌تكّه شوم و سر بر بدن نداشته باشم تا در قيامت مادر و خواهرانم در جلوى فاطمه و زينب (س) روسفيد باشند و بگويند: اگر فرزند شما سر بر بدن نداشت و تكّه‌تكّه بود، آرى، فرزند ما هم چنين بود. «١»
از ديگر نمودها و جلوه‌هاى عاشورايى كه در وصيّت‌نامه‌ها بدان اشاره شده است، مناجات آخرين شب ياران اباعبداللّه است؛ شبى كه زمزمه‌ها چون نجواى نرم و لطيف بال زنبورها و همهمه كندوها در فضا مى‌پيچيد. اين زمزمه در شب عمليّات در گستره جبهه‌ها مى‌پيچيد و نسيم مناجات ياران همه‌جا را معطّر مى‌كرد. يكى از شهيدان در وصف شب عمليّات و مقايسه آن با شب عاشوراى حسينى و مناجات اصحاب مى‌نويسد:
اى خداى من، اى معبود! تو را چگونه شكر كنم كه در آخر عمر، ما را در بين ياران حسين زمان قرار دادى؛ يارانى كه در اين شب آخر، شب آخر اباعبداللّه و يارانش را در ذهن تداعى مى‌كنند؛ يارانى كه با عطر مناجات‌هاى عاشقانه‌شان‌