جُدایی، تخلص چند شاعر پارسی‌گوی که در سده‌های مختلف در ایران و هند می‌زیسته‌اند:
١. جدایی، میرسیدعلی مصور، از شاعران و نقاشان سدۀ ١٠ق/١٦م، پسر میرمنصور، معروف به میر مصور که هر دو در دربار شاه طهماسب صفوی از نقاشان زبردست بودند. اصلش را از ترمذ و بدخشان گفته‌اند، اما وی تربیت شدۀ محیط تبریز است. او در جوانی به هند رفت و در آنجا سکنا گزید و در دربار جلال‌الدین اکبرشاه به منصب صورتگری رسید و به «نادرالملک همایون شاهی» ملقب گردید (خوشگو، ١/٤١؛ گلچین معانی، کاروان...، ١/٢٧٢-٢٧٣؛ شفیق، ٦٦-٦٧).
جدایی کتاب امیر حمزه را که ١٦ بخش است، برای اکبر شاه به تصویر کشید (عظیم‌آبادی، ٣٥٠؛ بدائونی، ١٤٦؛ بختاورخان، ٢/٥٦٦). همچنین تصاویر کتاب شاهنامۀ شاه طهماسبی نیز توسط او، پدرش و با همکاری چند تن از استادان ماهر به تصویر درآمد (گلچین معانی، «میرمنصور...»، ٢٢).
اشعار جدایی شامل قصاید، مقطعات، رباعیات و غزلیات است (همو، تاریخ...، ٢/٣٨٧؛ نفیسی، ١/٤٢٤). دیوانی از او در دست نیست، هرچند آقابزرگ در الذریعه از آن نام برده است (١/١٩١). جدایی در پایان عمر پس از اجازه از پادشاه به سفر مکه رفت و در همان‌جا درگذشت (شفیق،٦٧؛ گلچین معانی، کاروان، ١/٢٧٥).
٢. جدایی افشار، نصرالله میرزا، از فرزندان نادرشاه افشار، برادر کوچک‌تر رضاقلی میرزا که پس از کشته شدن نادرشاه، او و برادرش به دستور علیقلی خان به قتل رسیدند.
٣-٤. جدایی ساوی و جدایی ماوراءالنهری (نک‌ : هدایت، ١/٣٠٨؛ عظیم‌آبادی، ٣٥١؛ بخشی، ٤٠).

مآخذ: آقابزرگ، الذریعة؛ بختاورخان، محمد، مرآةالعالم: تاریخ اورنگ‌زیب، به کوشش ساجده س. علوی، لاهور، دانشگاه پنجاب؛ بخشی، یوسف، تذکرۀ شعرای خوانسار، تهران، ١٣٣٦ش؛ بدائونی، عبدالقادر، منتخب التواریخ، به کوشش احمدعلی، تهران، ١٣٧٩ش؛ خوشگو، بندر ابن داس، سفینۀ خوشگو، دفتر اول، نسخۀ عکسی موجود در کتابخانۀ مرکز؛ شفیق، لچهمی نراین، شام غریبان، کراچی، ١٩٧٧م؛ عظیم‌آبادی، حسینعلی، نشتر عشق، به کوشش اصغر جانفدا، دوشنبه، ١٩٨١م؛ گلچین معانی، احمد، تاریخ تذکره‌های فارسی، تهران، ١٣٥٠ش؛ همو، کاروان هند، مشهد، ١٣٦٩ش؛ همو، «میرمنصور ترمذی»، هنر و مردم، تهران، ١٣٥٦ش، س ١٦، شم‌ ١٨٣؛ نفیسی، سعید، تاریخ نظم و نثر در ایران، تهران، ١٣٤٤ش؛ هدایت، محمود، گلزار جاویدان، تهران، ١٣٥٣ش.
صغرى دودانگه