ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٧ - رويكرد دينى

اين استفتا داراى مهر آيت‌الله بروجردى است و تاريخ استفتاء «محرّم الحرام ١٣٧٣» هجرى قمرى است.[١]

پى‌نوشت‌ها:

[١]. اشياى نمادينى كه پيشينه جنگى دارند و در معنايى نمادين در مناسك سوگوارى حسينى فراوانند كه در اين نوشتار به شمارى از آنها اكتفا شد.

[٢]. درباره «عَلَم»، علاوه بر فصل‌هاى بسيارى در برخى كتاب‌ها، نوشتارهاى زير در زبان فارسى قابل مراجعه است: «محرّم در ايران، از نخلبندان تا علمبندى»، تهران امروز، ٢ بهمن ١٣٨٥. «علم و علم‌بندان در بيرجند»، نوشته رضا طوسى، همبستگى، ٥ بهمن ١٣٨٥، ٩ ص، علم (بيرق) و فلسفه آن، مسلم خالقى، سارى، شلفين، ١٣٨٢، ٥٧ ص. به عنوان يك مدخل دانشنامه، به اين اثر نيز ميتوان مراجعه كرد:

Allan, j. W." Alam va Al mat, ii The art of metal Alams", Encyclopedia Iranica, Edited by Ehsan Yar- Shater, Mazda Publishers,

اين مقاله نيز به صورت اختصاصى به اين مفهوم مى‌پردازد:

DSouza, Diane," In the presence of martyrs: the Alam in popular Shii piety", The Muslim World, Vol. ٣٨, No. ١, ٨٩٩١, ٢٧٢- ٣٩٢ p.

[٣]. دهخدا ١٣٨٨.

[٤]. دهخدا ١٣٨٨.

[٥]. دهخدا ١٣٨٨.

[٦]. بلوكباشى ١٣٨٠: ١٠٠.

[٧]. الهى ١٣٧٧: ٣٢.

[٨]. درباره طوق بهترين اثر در زبان فارسى در اين‌باره مدخل «توغ»، نوشته افسانه منفرد، دانشنامه جهان اسلام، ج ٨، زير نظر غلامعلى حدّاد عادل، تهران، بنياد دانشنامه جهان اسلام، ١٣٨٣، ٥٥١- ٥٥٣ ص است. درباره آيين طوق‌بندان نيز گزارشى در اختيار داريم: «آيين طوق‌بندان در شهر شاهرود»، نوشته حميدرضا حسنى، خيمه، شماره ٤٠- ٤١، خرداد و تير ١٣٨٧، ٥٨ ص.

(٩). دهخدا، ١٣٨٨.

[١٠]. بلوكباشى، ١٣٨٠: ١٠١.

[١١]. بلوكباشى ١٣٨٠: ١٠٢.

[١٢]. دهخدا ١٣٨٨.

[١٣]. درباره علامت، به صورت مستقل آثار زيادى در دست نداريم؛ براى نمونه مى‌توان به مقاله «علم و علامت: رايت حسينى ...»، نوشته محمّدمهدى هراتى، آفتاب يزد، ٤ اسفند ١٣٨٤، ٦ ص مراجعه كرد.

[١٤]. بلوكباشى ١٣٨٠: ١٠٠- ١٠١.

[١٥]. بلوكباشى ١٣٨٠: ١٠١.

[١٦]. دهخدا ١٣٨٨.

[١٧]. بلوكباشى ١٣٨٠: ١٠١.

[١٨]. فربد ١٣٨٥: ٧٧.

[١٩]. بلوكباشى ١٣٨٠: ١٠٠.

[٢٠]. فربد ١٣٨٠: ٧٥.

[٢١]. بلوكباشى ١٣٨٠: ١٠٢.

[٢٢]. بلوكباشى ١٣٨٠: ١٠٢- ١٠٣.

[٢٣]. مقرم ١٣٤٧: ٢٧٠.

[٢٤]. مقرم ١٣٧٤: ٢٧١.

[٢٥]. بلوكباشى ١٣٨٠: ١٠١.

[٢٦]. بكتاش ١٣٨٤: ١٤١.

[٢٧]. پيش از ١٠٣٤- ٩٦٠ ه. ق.

[٢٨]. قادرى ١٣٨٧: ١١٥- ١١٦.

[٢٩]. بلوكباشى ١٣٨٠: ٥١.