ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٢ - در محضر زيارت ناحيه مقدّسه
در محضر زيارت ناحيه مقدّسه
عبدالرّسول هاديان شيرازى
«السَّلامُ عَلَى الْحُسين الَّذى سَمَحَتْ نَفْسَهْ بِمُهْجَتِه، السَّلامُ عَلى مَنْ اطاعَ اللهُ فى سِرّهِ وَ عَلانِيتهِ، السَّلامُ عَلى مَنْ جَعَلَ الله الشِّفاءَ فى تُرْبَتِهِ، ... السَّلامُ عَلَىابْنِ خاتَمِالْانْبياءِ، السَّلامُ عَلَىابْنِ سَيدالْاوصياءِ، السَّلامُ عَلَىابْنِ فاطِمَةَ الزَّهْراءِ، ... السَّلامُ عَلَىابْنِ سِدْرَةُالْمُنْتهى، السَّلامُ عَلَىابْنِ جَنَّةِالْمأوى، السَّلامُ عَلَىابْنِ زَمْزَمَوَالصَّفا، السَّلامُ عَلَىالْمُرَمَّلِ بِالدِّماءِ، ....»
مشهور اين است كه از ناحيه مقدّسه حضرت مهدى (ع) درباره سالار شهيدان اباعبدالله الحسين (ع) و وقايع عاشورا، زيارتى وارد شده است و معمولًا مضمون همين زيارت، مورد استناد خطبا و مدّاحان اهل بيت (ع) قرار مىگيرد.
هدف از عرضه مقاله، آشنايى مختصرى با محتواى اين زيارت و ذكر سند آن است؛ اميد كه مورد رضاى حق واقع گردد.
اين زيارت به دو صورت مختلف ذكر شده و مرحوم سيد ابن طاووس هر دو را نقل كرده است؛ امّا يكى را در كتاب «اقبال الاعمال» و ديگرى را در كتاب «مصباح الزّائر».
آنچه در كتاب «اقبال الاعمال»[١] است، عنوانش «زيارة الشّهداء فى يوم عاشورا» مىباشد.
ابن طاووس درباره سند اين زيارت مىفرمايد:
جدّم ابوجعفر محمّد بن حسن طوسى، با سندى كه ما به ايشان داريم، چنين روايت كرده است: شيخ ابوعبدالله محمّد بن احمد بن عياش براى من روايت كرد كه: شيخ پرهيزگار ابومنصور بن عبدالمنعم بن نعمان بغدادى فرمود: در سال ٢٥٢ ه. ق. در هنگام وفات پدرم و در حالى كه من نوجوانى بيش نبودم، نامهاى نوشتم و طريقه زيارت مولايم اباعبدالله (ع) و شهدا را درخواست كردم. پس از ناحيه [مقدّسه] به دست شيخ محمّدبن غالب اصفهانى نوشتهاى به اين شرح براى من خارج شد.[٢]
مرحوم سيد بعد از اين توضيح به بيان متن زيارت مىپردازد.
اين زيارت، دربردارنده سلام و درود بر حدود ٨٠ نفر از شهداى كربلا با ذكر صريح نام و بيان حالات بعضى از آنهاست. سپس بر قاتلان آنها با ذكر صريح نام، لعن مىفرستد.
مرحوم مجلسى در «بحارالانوار» بعد از نقل اين زيارت مىگويد:
اين زيارت را مفيد و سيد (مرتضى) و غير اين دو نفر نيز، در كتاب مزار خود در قسمت زيارت عاشورا آوردهاند و سندش را حذف كردهاند.
سپس سند آن را در كتاب «المزار الكبير» تأليف محمّد بن المشهدى ذكر مىكند.[٣]